در این مطلب در مجله چیکا، تلاش می کنیم هرآنچه که باید در خصوص مترو تهران بدانید با شما در میان بگذاریم. فرقی نمی کند که برای سفر، تحصیل یا حتی سکونت در تهران حضور داشته باشید چون در هر صورت، مترو بخش مهمی از حمل و نقل عمومی پایتخت را شکل می دهد.
از آنجایی که خطوط مترو تهران در حال حاضر بیشترین دسترسی را به نقاط مختلف آن فراهم می کنند و تعداد آنها هم نسبت به شهرهای دیگر بالاست، این مطلب را تهیه کرده ایم و امیدواریم تا انتهای آن همراه ما باشید.
خطوط مترو تهران
مترو در تهران قدیمی ترین سیستم قطار شهری ایران است که از سال 1377 با راه اندازی خط تهران – کرج شروع به فعالیت نموده و مرتباً در حال گسترش و بروز رسانی است. در حال حاضر با 7 خط و قریب به 140 ایستگاه، بدون شک می توان این سیستم حمل و نقل را یکی از مهمترین روش های تردد در سطح پایتخت دانست.
با انجام طرح های توسعه این سامانه، تعداد خطوط به 11 خط افزایش پیدا کرده و در آینده می توانید به کمک مترو در چهار گوشه تهران به راحتی تردد کنید.
برای استفاده از مترو تهران می توانید بلیت یکبار مصرف (تک سفره) تهیه یا از کارت بلیت قابل شارژ الکترونیکی استفاده کنید. خوبی و حسن کارت بلیت ها این است که می توانید در مقصد هنگام خروج از ایستگاه از آن دوباره در گیت های خروجی کارت بلیت را ثبت کنید تا بسته به مسافتی که طی کرده اید از شارژ کارت کم شود. این امکان برای بلیت های تک سفره فراهم نشده و مبلغ آنها ثابت خواهد بود.
همچنین هر بلیت تنها برای یک نفر قابل استفاده است. با این حساب برای افرادی که دائما در حال استفاده از خدمات مترو هستند، کارت بلیت های شارژ شونده بهترین گزینه است.
همچنین شهرداری تهران با راه اندازی اپلیکیشن شهرزاد این امکان را به وجود آورده تا با نصب آن بر روی تلفن همراه، بتوانید به صورت آنلاین کارت بلیت خریداری نموده و با کیو آر کد (QR) نمایش داده شده بر روی صفحه تلفن همراه از گیت های ورودی عبور کنید. البته این خدمت در ایستگاه های اتوبوس بی آر تی نیز قابل استفاده است.
هر واگن از مترو تهران می تواند بین 180 تا حدود 200 نفر را در خود جا بدهد و این ظرفیت در ساعات شلوغی در اکثر قطارها کامل پر می شود. مترو در دو بازه زمانی در طی بسیار شلوغ می شود. مرحله اول از حدود 7 تا 10 صبح و عصرها از ساعت 5 تا 8 شب.
واضح است که این دو بازه زمانی بیش از همه با ساعات کاری ادارات، بانک ها و شرکت های خصوصی ارتباط پیدا می کنند. زیرا بسیاری از کارمندان، کارکنان شرکت ها و صنوف از مترو برای رفت و آمد خود استفاده می کنند.
عمده ایستگاهها و قطارها در این ساعات مملو از جمعیت هستند و حتی ممکن است چندین قطار وارد ایستگاه شوند و خارج شوند اما شما نتوانید به دلیل ازدحام مسافران سوار شوید. البته این موضوع در خطوط و ایستگاههای مختلف و حتی سمتی که مسافران می خواهند بروند، فرق می کند. برای مثال جمعیت مسافران خط صادقیه – فرهنگسرا از سمت غرب به شرق در ساعات اولیه روز بیشتر از سمت شرق به غرب است. هنگام عصر این موضوع برعکس است و در این مسیر از سمت شرق به غرب با جمعیت بیشتری روبرو می شوید.
هر قطار 7 واگن دارد که حدود سه واگن، یکی و نصفی در ابتدا و دیگری در انتها، مختص خانم ها هستند و آقایان نمی توانند وارد آنها شوند. گفتنی است که بقیه واگن ها منعی برای حضور خانم ها ندارند، بنابراین این طور نیست که واگن ها مردانه و زنانه باشند.
اگرچه اکثر قطارهای مترو سیستم اعلام ایستگاه دارند، اما گاهی اوقات ممکن است این سیستم به اشتباه بیفتد یا به کل خاموش باشد، پس لازم است در مسیری که حرکت می کنید درک خوبی از ایستگاه ها داشته باشید و توجه کنید که چند ایستگاه باید منتظر بمانید تا به مقصد برسید یا خط عوض کنید.
نقشه مترو تهران
در ادامه نقشه مترو تهران در سال 1404 را برای شما آورده ایم. طبق این نقشه در حال حاضر 7 خط مجزا در پایتخت خدمت رسانی می کنند که از نظر بازه زمانی میان حرکت هر قطار با هم فرق می کنند. این بازه زمانی که به آن هدوی (headway) یا (زمان انتظار برای رسیدن قطار) گفته می شود، مشخص می کند که بعد از اینکه هر قطار به ایستگاه رسید، چقدر طول می کشد تا قطار بعدی از راه برسد.
هِدوِی بسته به جمعیت مسافر هر خط می تواند متفاوت باشد و برای مثال خط 1 زمان انظار کوتاه تری نسبت به خط 7 دارد، به این معنی که قطارهای بیشتری در خط 1 وجود دارد و مسافر هم کمتر در ایستگاه معطل می شود تا یک قطار جدید برای سوار کردنش از راه برسد.
در زیر می توانید نقشه مترو تهران در سال 1404 را مشاهده کنید.
دانلود نقشه کامل مترو تهران 1404
دانلود PDF نقشه مترو تهران ۱۴۰۴
نقشه مترو تهران در گوگل مپ
ساعت کار مترو تهران
ساعت کار مترو تهران بسته به شرایط می تواند متغیر باشد. به صورت عمومی، قطارها از ساعت 5:30 صبح کار خود را شروع می کنند و آخرین قطار هم ساعت 22:30 از یکی از دو مبدأ خط به راه می افتد تا مسافران را سوار کند.
در روزهای تعطیل مانند جمعه ساعت کاری از 6 صبح آغاز می شود و تعداد قطارها هم کمتر است، مگر اینکه مناسبت خاصی باشد که به خاطر آن اعلام می شود ساعت کاری تغییر کرده است. برای مثال، در مناسبت هایی مثل عید قطر یا 22 بهمن ممکن است زمان انتظار رسیدن قطار (فاصله حرکت بین دو قطار) و ساعت کاری قطارها دستخوش تغییر شود.
دقت داشته باشید که فارغ از مناسبت ها و تعطیلی ها و برخلاف اتوبوس های پرسرعت (بی آر تی)، قطارهای مترو بعد از ساعت 12 شب تا 5:30 صبح کار نمی کنند.
در ادامه شما را با خطوط مترو تهران بیشتر آشنا می کنیم.
1. خط 1 (تجریش – کهریزک)
این خط که با رنگ قرمز روی نقشه نشان داده شده است، یکی از قدیمی ترین خطوط مترو پایتخت است که شمال و جنوب تهران را به یکدیگر متصل می کند. در شرایط عادی، قطارها مسافت بین ایستگاه تجریش تا ایستگاه کهریزک را در 70 دقیقه طی می کنند.
با طول 37.5 کیلومتر، این خط یکی از طولانی ترین خطوط متروی کشور به حساب می آید و زمان انتظار رسیدن قطار در ساعات عادی روز بین 5 تا 10 دقیقه است. در حال حاضر، خط 1 با خطوط 2، 3، 4، 6 و 7 ایستگاه های تقاطعی دارد که در آنها می توانید خط عوض کنید. این خط بیشتر از همه برای گشت و گذار در شهر مناسب است و دسترسی مستقیم به بازار تجریش، بازار بزرگ و جاهای دیدنی تهران را فراهم می کند.
خط 1 دارای یک انشعاب به سمت فرودگاه امام خمینی(ره) است و در این مسیر از نمایشگاه شهر آفتاب و شهر پرند هم عبور می کند، گرچه فاصله حرکت قطارها در این انشعاب زیاد است و به 95 دقیقه می رسد.
بعضی ایستگاه ها در این خط بسته به موقعیت مکانی خود نامگذاری نشده اند، اما به نقاط مهم و مشهوری از شهر دسترسی دارند. مانند:
- ایستگاه امام خمینی (ره) که بین مردم به میدان توپخانه مشهور است
- ایستگاه پانزده خرداد که مستقیماً به بازار تهران دسترسی دارد
- ایستگاه حرم مطهر که به بهشت زهرا (س) وصل می شود
2. خط 2 (صادقیه – فرهنگسرا)
خط 2 که با رنگ آبی پررنگ مشخص شده است، مسیر اتصال غرب و شرق پایتخت به حساب می آید و طول آن به 25 کیلومتر می رسد. این خط را اغلب شلوغ ترین خط متروی تهران به حساب می آورند که در ساعات شلوغی استفاده از آن می تواند بسیار دشوار شود.
در شرایط عادی، قطارها طی 45 دقیقه از ایستگاه صادقیه تا فرهنگسرا و بالعکس حرکت می کنند و زمان انتظار رسیدن قطار هم مثل خط 1، در ساعات عادی روز بین 5 تا 10 دقیقه خواهد بود. از ایستگاه های تقاطعی خط 2 می توانید به خطوط 1، 3، 4، 6 و 7 بروید. گرچه این خط بیشتر برای کارمندان و کارکنان در سطح پایتخت استفاده می شود، اما تقاطع های آن می توانند برای سر زدن به بازار بزرگ، دانشگاه های شهر و… هم به کار بروند. ارتباط مستقیم آن با خطوط قطار کرج هم اهمیت بسیاری برای مسافران استان البرز دارد.
3. خط 3 (قائم – آزادگان)
خط 3 روی نقشه به رنگ آبی کم رنگ است و دو گوشه شمال شرقی و جنوب غربی پایتخت را به هم وصل می کند. این خط 33.7 کیلومتر طول دارد و شامل 25 ایستگاه است. در شرایط عادی قطارها این مسیر را طی 60 دقیقه طی می کنند، بنابراین از بسیاری جهات این خط شبیه به خط 1 است.
به صورت میانگین، خط 3 زمان انتظار برای رسیدن قطار طولانی تری نسبت به خطوط 1 و 2 دارد و بین 5 تا 15 دقیقه ممکن است در ایستگاه های آن منتظر قطار بمانید. به جز این، در ایستگاه های تقاطعی آن می توانید به خط 1، 4، 6 و 7 هم بروید. این خط برای کسانی مناسب است که کمی خلوتی بیشتر را به ازای کمی بیشتر منتظر ماندن می پسندند.
خط سه هم دارای دو ایستگاه مطرح است که با نام های دیگری بین مردم شناخته می شوند:
- ایستگاه میدان جهاد که به نام فاطمی مشهور است
- ایستگاه تئاتر شهر که به اسم چهارراه ولیعصر (عج) شهرت دارد
4. خط 4 (شهید کلاهدوز – علامه جعفری)
خط 4 یا خط زرد، مسیر اصلی بخش قابل توجهی از دانشجویان پایتخت است و به نقاطی از شهر مانند میدان آزادی، میدان انقلاب، تئاتر شهر، دانشگاه شریف و دانشگاه تهران دسترسی مناسبی ارائه می کند. همچنین از این خط یک انشعاب مستقیم هم به سمت فرودگاه مهرآباد وجود دارد. بنابراین هنگامی که قطارهای آن را سوار می شوید، بسیاری اوقات دانشجویان و مسافران متعددی را مشاهده می کنید.
این خط با خطوط 1، 2، 3، 5، 6 و 7 ایستگاه های تقاطعی دارد و یکی از بهترین خطوط برای عوض کردن خط بین آنها به حساب می آید. دقت کنید که به خاطر تعطیل شدن دانشگاه ها در ساعات عصر این مسیر به شدت شلوغ می شود. زمان انتظار رسیدن قطار در این خط بین 5 تا 10 دقیقه است و طول آن به 22.4 کیلومتر می رسد.
خط چهار هم از ایستگاه تئاتر شهر می گذرد که بیشتر افراد آن را به نام چهارراه ولیعصر (عج) می شناسند.
5. خط 5 (شهید سپهبد قاسم سلیمانی – صادقیه)
خط 5 با رنگ سبز مشخص می شود و تنها خط متروی پایتخت است که قطار برون شهری دارد و ارتباط سیستم قطارهای تهران را با کرج برقرار می کند. از آنجایی که بخشی از این قطارها بین شهری و روی زمین حرکت می کنند، ساعت کاری آنها متفاوت است و برخلاف مدل های درون شهری ساختار منحصر به فردی هم دارند. قطارهای خط 5 ممکن است دو طبقه هم باشند و زمان انتظار برای رسیدن قطار بین 10 دقیقه تا 30 دقیقه می تواند متفاوت باشد.
به خاطر مسیر این قطارها، تنها دو خط 2 و 4 با آن تقاطع پیدا می کنند. اما اگر می خواهید به سمت ورزشگاه آزادی، کارخانه ایران خودرو یا کرج بروید، بهترین مسیر حمل و نقل عمومی استفاده از این خط است. دقت کنید که این مسیر هم بعد از ظهرها به شدت شلوغ می شود.
در خط پنج، ایستگاه شهید سپهبد قاسم سلیمانی موقعیت مهمی دارد که دسترسی مستقیم به هشتگرد را فراهم می کند.
6. خط 6 (شهید آرمان علی وردی – شهدای دولت آباد)
خط 6 یا خط صورتی، در حال حاضر هنوز تکمیل نشده است و 23 ایستگاه آن فعال هستند. در صورت تکمیل شدن، با طول 38 کیلومتر و داشتن 31 ایستگاه این خط به طولانی ترین خط مترو خاورمیانه تبدیل می شود که شمال غرب تهران را به جنوب آن متصل می کند.
به علت ناتمام بودن و حجم مسافر کنونی، در حال حاضر خط صورتی زمان انتظار برای رسیدن قطار طولانی و قابل توجهی دارد و بین 12 تا 20 دقیقه بین هر قطار فاصله خواهد بود. با این حال ایستگاه های تقاطعی مناسبی در آن فعال هستند و می توانید از خطوط 1، 2، 3، 4 و 7 به این خط بروید.
ایستگاه شهید آرمان علی وردی در این خط پیش از این با نام ایستگاه کوهسار شناخته می شد.
7. خط 7 (بسیج – میدان کتاب)
خط بنفش که به نام خط 7 هم شناخته می شود، با 22 ایستگاه و 27 کیلومتر طول یکی دیگر از خط های تازه نفس و جدید این سیستم حمل و نقل در تهران است. قطارها طی 45 دقیقه تمام این خط را طی می کنند و از طریق آن می توانید به نقاطی از شهر مانند برج میلاد و ورزشگاه تختی دسترسی پیدا کنید. علاوه بر این، خط 7 با خطوط 1، 2، 3، 4 و 6 هم ایستگاه های تقاطعی دارد.
خط بنفش بین 11 تا 20 دقیقه زمان انتظار برای رسیدن قطار دارد و بنابراین باید در نظر داشته باشید که در ایستگاه های آن باید بیشتر منتظر بمانید. همچنین در این خط یک تغییر نام هم داشته ایم و نام ایستگاه ستارخان یا میدان توحید به مدافعان سلامت تغییر یافته است.
جمع بندی
امیدواریم این مطلب به هموطنان کمک کند تا هنگام استفاده از مترو تهران، بتوانند راحت تر در مسیرهای داخل آن تردد کنند. در صورتی که سوال یا نکته ای به نظرتان می رسد، تیم تحریریه چیکا خوشحال می شود آنها را از طریق بخش نظرات در انتهای این مطلب با ما در میان بگذارید. در اسرع وقت پاسخ شما را می دهیم و تلاش می کنیم تا هرچه بیشتر برای ارتقای سطح کیفیت این مطلب وقت بگذاریم. پس نظرات خود را از ما دریغ نکنید!
چیکا، همراه لحظه ها
Comments