اگر اخبار را دنبال کرده باشید، حتما اسم تب دنگی به گوشتان خورده است. این بیماری به خصوص در مناطق جنوبی کشور و استان های حاشیه خلیج فارس مورد توجه است و در خصوص آن بحث می شود. بنابراین به خصوص برای ساکنین این قسمت از ایران، ممکن است به کرات این سوالات مطرح شده باشد که این بیماری چیست، چه علائمی دارد، چطور می توان از ابتلا به آن پیشگیری نمود و چه راه هایی هم برای درمان آن وجود دارد؟ در این مطلب در مجله چیکا تلاش می کنیم به این سوالات پاسخ مناسبی بدهیم.
تب دنگی چیست؟
آبله میمونی بیماری که این روزها بازار شایعات را داغ کرده است و باعث آشفتگی مردم شده است را مورد بررسی قرار داده ایم و اینجا به جزئیات تب دنگی میپردازیم. تب دنگی یک بیماری ویروسی است که توسط یک گونه پشه خاص به نام پشه آئدس به انسان منتقل می شود.
این پشه بومی مناطق گرمسیری است و در کشورهای متعدد جهان، به خصوص حاشیه خط استوا یافت می شود. گرچه اکثر مبتلایان به این بیماری ساکن هند، پاکستان، بنگلادش، کشورهای آفریقای مرکزی و کشورهای آمریکای جنوبی هستند، اما هر ساله به خصوص در تابستان موارد متعددی از ابتلا به آن در کشورهای حاشیه خلیج فارس و بالتبع مناطق جنوب ایران هم یافت می شود.
نام این بیماری به یک عبارت آفریقایی برمیگردد که به زبان اسپانیایی وارد شده و معنای عمومی آن تب استخوان شکن است. علت این نامگذاری درد شدیدی است که در نمونه های شدیدتر این بیماری، بیمار را درگیر می کند و به درد شکستن استخوان تشبیه شده است. امکان انتقال آن از انسان به انسان در حالت عادی وجود ندارد، اما ابتلای مادران باردار فرزندان آنها را هم با این ویروس درگیر می کند.
گرچه امکان سرایت از طریق تماس پوستی یا تنفس وجود ندارد، اما پشه هایی به جز پشه آئدس در صورت گزیدن فرد مبتلا، خون آلوده را با خود منتقل کرده و به صورت بالقوه می توانند باعث پخش شدن ویروس شوند. بنابراین گرچه این بیماری به راحتی منتقل نمی شود، اما در صورت بی دقتی مبتلایان و نادیده گرفتن علائم، امکان شیوع سریع آن در یک کشور وجود دارد.
در این بخش از حوزه سلامت و سبک زندگی با بررسی علائم این بیماری همراه شما هستیم تا با آن بهتر آشنا شویم.
علائم تب دنگی
تب دنگی در 80 درصد مبتلایان، هیچ علامتی ندارد و پس از مدتی هم توسط سیستم ایمنی بدن از بین می رود. اما در مواردی که بیماری علائم خود را نشان بدهد، با دو دسته علائم روبرو می شویم: علائم خفیف و علائم شدید. این دو گروه علائم هر کدام به یک سطح شدت بیماری اشاره می کنند و باید جدی گرفته شوند.
دقت داشته باشید که سیستم ایمنی بدن پس از ابتلا به این ویروس، در برابر آن مصونیت پیدا نمی کند. در واقع بدن پس از گذراندن یک دوره ابتلا، نسبت به آن حساسیت حتی بیشتری هم پیدا می کند و با هر بار ابتلا، آسیب پذیری بدن نه تنها کمتر نمی شود بلکه بالا می رود. بنابراین به خصوص کسانی که یک بار دچار این علائم می شوند، پس از فروکش کردن آنها باید نکات ایمنی برای عدم ابتلای مجدد را جدی بگیرند.
علائم تب دنگی نوع خفیف عبارتند از:
- تب شدید تا 40 درجه
- سردرد شدید
- درد پشت چشم ها
- دردهای عضلانی و مفصلی
- تهوع
- ورم غدد لنفاوی
- التهاب پوستی
همان طور که مشخص است، علائم نوع خفیف شباهت زیادی به آنفلوانزا دارد و بنابراین ممکن است با آن اشتباه گرفته شود.
در نوع شدید اما دیگر خبری از تب نیست و دمای بدن به سطح عادی برمیگردد. به همین دلیل به خصوص در کسانی که بلافاصله پس از نوع خفیف به نوع شدید روبرو می شوند، امکان اشتباه گرفتن ابتلا با درمان شدن وجود دارد. در این حالت علائم زیر را مشاهده خواهید کرد:
- درد شدید در ناحیه شکم
- تهوع مستمر و ادامه دار
- تنفس سریع
- خستگی شدید
- خونریزی لثه یا بینی
- ناتوانی در خوابیدن
- حضور خون در استفراغ یا مدفوع
- تشنگی شدید
- سرد شدن پوست بدن و رنگ پریدگی
آیا تب دنگی کشنده است؟
همان طور که گفتیم، این بیماری دارای دو نوع خفیف و شدید است. نوع خفیف تقریبا هرگز مرگبار نیست، اما نوع شدید در مواردی باعث مرگ می شود. بارزترین موقعیتی که ممکن است به دچار شدن به تب دنگی شدید و در نتیجه مرگ بر اثر آن منجر گردد، زمانی است که فرد پس از گذراندن دوره نقاهت، مجدداً توسط پشه گزیده شده و بیماری برای بار دوم وارد بدنش شود.
اما خارج از این، تنها در مناطق حاره ای با امکانات بهداشتی اندک شاهد مرگ و میر بر اثر این بیماری هستیم، گرچه میزان آن پایین است. میزان مرگ و میر بر اثر تب دنگی بین یک الی ده درصد است که ایران در مقایسه با میانگین جهانی، در وسط این مقدار قرار می گیرد.
در ابتدای تابستان 1403 که 11 مورد ابتلا در بندر لنگه کشف شد، یک مورد مرگ ثبت گردید که مربوط به یک بیمار 80 ساله بود. بنابراین نمی توان این بیماری را در زمره بیماری های مرگبار و بسیار خطرناک دسته بندی نمود. سیستم ایمنی بدن به خوبی قادر است با آن مقابله کند، اما باید فشار وارده به بدن بر اثر درد تحت کنترل نگه داشته شود.
درمان تب دنگی
در واقعیت، هیچ درمانی برای این بیماری وجود ندارد. گرچه دو نوع واکسن در سطح جهان برای آن توسعه پیدا کرده اند، اما اثرگذاری هر دو و میزان التزام به استفاده از آنها محل بحث بوده است. پس از ابتلا، تنها کاری که می توان برای بیمار انجام داد استفاده از مسکن برای کاهش درد است. استفاده از استامینوفن برای این منظور ایرادی ندارد و حتی توصیه می شود، اما باید حتما از ایبوپروفن و آسپیرین برای کاهش درد دوری کنید. هر دو دارو خونریزی داخلی را تسهیل می کنند و بنابراین می توانند باعث تشدید علائم این بیماری شوند.
در صورتی که برای فرد مسجل شود که به نوع شدید مبتلا شده است، باید بلافاصله به بیمارستان مراجعه کرده و تحت نظارت پزشک بستری شود. از آنجایی که امکان انتقال تب دنگی از بدن بیمار به پشه های دیگر گونه ها و بنابراین پخش سریع آن در منطقه سکونت فرد وجود دارد، باید تمهیدات کامل برای ایزوله کردن بیمار و جلوگیری از شیوع گسترده تب صورت بگیرد.
پیشنهاد می شود اگر در مناطق حاره ای مانند حاشیه خلیج فارس زندگی می کنید، حتما در فصول گرم از آب های راکد مانند آبگیرهای ساکن، سطل ها و بشکه های پر از آب در فضای آزاد دوری کنید. همچنین می توانید با استفاده از پشه بند طی شب و عدم خروج از خانه طی زمان طلوع و غروب خورشید که بیشترین زمان فعالیت پشه آئدس است، احتمال ابتلای خود را به حداقل برسانید.
سخن پایانی
در این مطلب تلاش کردیم برای آن دسته از هموطنان که به دنبال یادگیری بیشتر در خصوص بیماری تب دنگی هستند و می خواهند بدانند که چطور می توانند احتمال ابتلای خود را به این بیماری به حداقل برسانند، اطلاعات جامع و کاملی را فراهم کنیم. مجموعه چیکا در بخش سلامت همیشه اولویت خود را اطلاع رسانی صحیح و خلاصه شده قرار داده است و مطلب کنونی نیز با همین هدف در اختیار شما عزیزان قرار می گیرد. خوشحال می شویم تا نظرات شما را در خصوص این مطلب در ادامه بشنویم.
چیکا همراه لحظه های شما
خداروشکر بدون عوارض رد کردیم این سری :))
با تشکر از نظر خوب شما دوست گرامی