توکن‌هایNFT یا همان توکن‌های غیر قابل معاوضه (Non-Fungible Token) تعیین مالکیت مجموعه دارایی‌های مجازی مانند کلکسیون‌ها، بازی، هنر و … است که این مالکیت از طریق پلتفرم‌های بلاک‌چین مانند اتریوم و … به تایید می‌رسد. NFTها یکی از جدیدترین نوآوری‌ها در حوزه رمزارزها هستند که عمر نسبتا کوتاهی دارند و این تکنولوژی قصد دارد تا به کمک مبحث مالکیت معنوی آمده و مشکلات آن را در جهان کاهش دهد. در این مقاله قصد داریم تا با بیانی بسیار ساده به تبیین NFT بپردازیم. اگر به این موضوع علاقمندید، با مقاله NFT یا توکن های غیرقابل معاوضه همراه باشید.
مالکیت معنوی
مالکیت معنوی شامل مجموعه تراوشات ذهنی و ابتکارات انسان می‌باشد که علاوه بر جنبه معنوی آن، دارای ارزش اقتصادی نیز می‌باشد، مثلا فردی کتابی را تالیف می‌نماید. این کتاب علاوه بر حق مالی که برای مولف به وجود می‌آورد، جنبه معنوی نیز دارد که ممکن است برای او بسیار با ارزش‌تر از جنبه مادی اثر باشد. در حالت عادی اگر فردی شامل یک اثر هنری باشد( مثلا یک تابلوی نقاشی)، اصل این اثر در دست وی بوده و اصالت آن نیز قابل تایید است.
همچنین بسته به نوع و ارزش آن دارای شناسنامه معتبر بوده و در دنیا همه می دانند که مالک آن کیست و کجا نگهداری می‌شود. به عنوان نمونه تابلوی مونالیزا. در این حالت ممکن است بی نهایت عکس از آن گرفته شده باشد و تابلوهای مشابه آن هم تولید شده باشد، اما همواره فقط یک تابلوی اصلی مونالیزا وجود دارد.
اما اگر این اثر به صورت قابل لمس نباشد، مثلا یک قطعه موسیقی، یک عکس، یک ایموجی، یک قطعه کلیپ و سایر مواردی که همگی متعلق به دنیای مجازی هستند، چگونه باید برای آن شناسنامه تولید کرد و مالک آن را شناخت. همچنین اگر صاحب این اثر بخواهد اثر هنری مجازیش را بفروشد، چگونه باید این انتقال صورت پذیرد؟ اینجاست که موضوع مالکیت دارایی های فضای مجازی و معنوی معنای بیشتری پیدا می کند. برای کاهش مشکلات اینچنین، توکن های غیر قابل معاوضه(NFT) ایجاد شده اند تا اصالت اثر و مالک آنها را تعیین کنند.
شی دیجیتال: اثر هنری مایک وینکلمن ملقب به Beeple
(اثر The First 5000 Days)
قیمت: ۶۹ میلیون دلار
دنیای NFT
توکن‌های غیر قابل معاوضه در واقع نوعی توکن رمزنگاری شده بر روی یک بلاک‌چین به حساب می آیند و به یک دارایی یکتا اشاره می‌کنند. در دنیای کریپتو (ارزهای مجازی)، ارزهای دیجیتال را از یک دیدگاه به دو گروه کلی کوین (Coin) و توکن (Token) تقسیم بندی می‌کنند. یک توکن میتواند به تعداد زیاد وجود داشته باشد و قابل تعویض و تبدیل به هم هستند. به این نوع از توکن‌ها، توکن‌های مثلی (Fungible Token) گفته می شود. مثال واضح این موضوع وجه نقد است. شما می توانید 1000 تومان پول نقد داشته باشید. اگر این اسکناس 1000 تومانی را با یک اسکناس 1000 تومانی دیگر عوض کنید، همچنان 1000 تومان دارید. حتی اگر آن را به 10 اسکناس 100 تومانی هم تبدیل کنید، همچنان 1000 تومان پول دارید و در اصلِ دارایی شما اتفاقی نیفتاده است.
NFT هم نوعی توکن است که روی یک بلاک‌چین به وجود می‌آید. هر NFT به یک دارایی یکتا اشاره می‌کند، لذا این میتواند یک شیء فیزیکی و قابل لمس در دنیای حقیقی یا یک چیز در دنیای مجازی باشد. بنابراین شما نمی‌توانید از یک توکن NFT به تعداد زیاد داشته باشید و یا آن را تعویض یا تبدیل کنید.
مثال آن را این گونه بیان می‌کنیم. شما یک عکس، یا یک فایل صوتی و یا یک فایل گیف دارید. می‌خواهید آن را به ثبت رسانده و مالکیت خودتان را بر روی آن ثبت و مشخص کنید. بنابراین این اثر در قالب NFT برای شما ثبت می شود که فایل گیف با محتوای مشخص، حجم مشخص و … دارای یک کد یکتا (مانند کد ملی) است و هیچ فایل دیگری بجز این اصالت ندارد. و مالک آن هم مشخص است. پس معلوم است این کد یکتا که به این فایل گیف داده شده قابل داده شدن به هیچ اثر دیگری نیست.
شیء دیجیتال: اثری با نام شیء دیجیتال
اثر Crossroad
قیمت: ۶.۶ میلیون دلار
خرید و فروش NFT
گفتیم که NFTها بخشی از بلاک‌چین اتریوم هستند. اینها، ژتون‌هایی هستند که اطلاعات اضافه‌ای در آنها ذخیره شده است. این اطلاعات اضافه، بخش مهم این رمزارزها را تشکیل می‌دهند. و سبب می‌شوند تا هنر، موسیقی، ویدیو و مواردی از این دست را با فرمت‌های مختلف عکس، فیلم و موسیقی پوشش دهند.
از آن‌جایی که این رمزارزها، ارزشی را در خود حفظ و نگهداری می‌کنند، می‌توان آنها را خرید و فروش کرد و مانند انواع مختلف آثار هنری، این ارزش توسط بازار و تقاضا تنظیم می‌شود.
NFT را می‌توان از طریق پلتفرم‌های مختلفی خریداری کرد و بسته به نوع کالای خریداری شده، متفاوت خواهد بود. برای خرید، به یک کیف پول مخصوص آن پلتفرم نیاز داریم. خب بدیهی است که این کیف پول باید از طریق رمزارز شارژ شود.
متقاضیان NFT ها بسیار زیادند، پس آنها در رویدادها و حراجی‌های مختلفی به فروش می‌رسند و برای این رویداد باید از قبل ثبت نام کرده و کیف پول خود را شارژ کنیم. و مشخص است که در حراج، به بیشترین قیمت پیشنهاد شده فروخته خواهد شد.
Beeple’s Ocean Front
تصویر یک خانه سیار و درخت که در وسط اقیانوس قرار دارند
قیمت: 6 میلیون دلار
بازار NFT
بازار NFTها رونق بسیار خوبی دارد. و روز به روز هم بر تعداد متقاضیان آن افزوده می شود. پروژه‌های حوزه NFT متعدد هستند اما اگر بخواهیم بهترین آنها را نام ببریم، عبارتند از:
1. پروژه دیسنترالند (Decentraland )
یکی از بهترین پروژه‌های حوزه NFT که بر روی یک دنیای مجازی توزیع شده تمرکز دارد، پروژه دیسنترالند به حساب می آید که در آن شرکت کنندگان قادرند زمین مجازی مورد معامله قرار دهند و زندگی مجازی داشته باشند. علاوه بر این هر فرد یک گذرنامه دیجیتال مشخصی دارد.
2. پروژه اُپن سی (OpenSea)
این بازار در زمینه هنر و کالاهای کلکسیونی NFT پیشرو به حساب می‌آید. این بازار قابلیت خرید با استفاده از چندین ارز مجازی مثل اتریوم و دای را فراهم می‌آورد.
3. پروژه کریپتوکیتی(CryptoKities)
یک بازی پرطرفدار در پروتکل غیرمتمرکز اتریوم می باشد که اجازه جمع آوری، معامله و تولید گربه‌های مجازی را می‌دهد که در آن، به سادگی می‌توانید گربه مورد علاقه خود را خریداری کنید. لذا برای این کار باید ابتدا به یک مرورگر فایرفاکس یا کروم بروید و کیف پول متامسک را نصب کنید و در گام بعدی به مقداری اتریوم در کیف پول خود احتیاج خواهید داشت. در مرحله بعد به بازار Kitties دسترسی یابید و با پرداخت توانایی این که گربه را به دست آورید، خواهید داشت.
4. اتریوم نِیم سرویس(Ethereum Names Service)
این پروژه یک دامنه اینترنتی می باشد که در اواسط سال ۲۰۱۷ زنده شد. نام دامنه‌های اتریوم که از استاندارد ERC-721 بهره می گیرندNFT است و در بازارهای توکن‌های غیر قابل معاوضه قابلیت معامله خواهند داشت.
5. آسینک آرت(Async.Art)
این امکان را بوجود می‌آورد که NFT های خود را خرید و فروش کرده و حتی NFT ایجاد کنید، این پلتفرم از برخی از قابلیت های برنامه نویسی برخوردار می‌باشد تا به سادگی ظاهر و رفتار آثار هنری خود را تعریف نمایید. در حقیقت خریداران را قادر می سازد تا قسمت‌های یک اثر هنری خاص را خریداری کنند و آنها را همان گونه که دوست دارند، سفارشی سازی نمایند.
6. بورد اِیپ یاچ کلاب (Bored Ape Yacht Club)
از دیگر توکن‌های NFT در سال ۲۰۲۲ است که آینده خوبی دارد. این پروژه که در آوریل ۲۰۲۱ ارائه شد، مجموعه ای شامل ۱۰ هزار شخصیت میمونی که در آن هر میمون قابلیت های گوناگونی مانند رنگ، حالات صورت و اکسسوری دارد. اخیرا امکانات جدیدی نیز برای پذیرش NFT های با تم سگ و همچنین ایجاد NFT میمون جهش یافته، به آن افزوده شده است.
کریپتوپانک #5217 (CryptoPunk #5217)
ظاهر این NFT غالباً به‌صورت میمونی با کلاه بافتنی و زنجیر به نظر می‌رسد. کی از کمیاب‌ترین کریپتوپانک‌های موجود در بازار
قیمت 5.59 میلیون دلار
سخن پایانی
دنیای NFT دنیای جدیدی از رمز ارزها و اثبات مالکیت معنوی است. دنیایی که فعلا در هاله ای از ابهام است و نمی توان به طور قطع گفت که روال ثبت مالکیت معنوی فقط همین خواهد بود یا آینده این بازار به کجا خواهد رسید. اما هر چه هست در حال حاضر مورد استقبال قرار گرفته و هواخواهان زیادی پیدا کرده است. از آنجا که معمولا همه ی خوانندگان مقالات نیازی به توضیحات بسیار مفصل و تخصصی در خصوص کسب اطلاعات از فناوری‌های نوین ندارند و قصدشان فقط کسب اطلاعات اولیه است، ما هم در مقاله NFT یا توکن های غیرقابل معاوضه سعی کردیم بسیار مختصر و در حد آشنایی اولیه به شما خواننده محترم، بیان مطلب نماییم. بدیهی است که در صورت نیاز به اطلاعات تخصصی در این خصوص، باید به پایگاهها و وب سایت‌های تخصصی این فناوری مراجعه فرمایید.
تهیه شده در تحریریه چیکا
کیف‌های اینجا به راحتی با هر استایلی ست می‌شوند. فوق‌العاده!