بازاریابی چریکی یا پارتیزانی یا گوریلا مارکتینگ راهبردی تبلیغاتی است که کسب و کارها برای تبلیغ یک محصول یا خدمت از تعاملات غافلگیرانه یا غیرمتعارف استفاده می‌کنند. این فرایند امکان معرفی و دیده‌شدن بهتر محصولات یا خدمات شرکت‌ها و کسب و کارها را مهیا می‌کند. یکی از اهداف این تعامل ایجاد واکنش عاطفی در مشتریان است. در این روش، هدف‌نهایی آن است که محصولات یا برندهای تجاری در ذهن مردم حک شده و به‌خاطر سپرده شود، البته با روشی متفاوت از آنچه که عادت دارند.
در این مقاله قصد داریم تا به موضوع بازاریابی یا تبلیغات چریکی بپردازیم، اگر به این نوع از مقالات علاقمندید، با چیکا همراه شوید.
الف- بازاریابی چریکی
بازاریابی چریکی یا گوریلا مارکتینگ (Guerrilla Marketing) یک استراتژی تبلیغاتی است که بر راهبردهای بازاریابی غیرمتعارف و کم‌هزینه تمرکز دارد که حداکثر نتایج را به‌همراه دارد.
این واژه در سال 1984 در کتاب «تبلیغات چریکی» (Guerrilla Advertising) توسط «جی کنراد لوینسون» (Jay Conrad Levinson) بر سر زبان‌ها افتاد. واژه بازاریابی چریکی از جنگ چریکی که نوعی جنگ نامنظم است الهام گرفته شده و به استراتژی‌های تاکتیکی کوچکی که توسط غیرنظامیان مسلح استفاده می‌شود گفته می‌شود. این تاکتیک‌ها شامل کمین، خرابکاری، حملات و عناصر غافلگیرکننده است. بنابراین بازاریابی چریکی مانند جنگ چریکی از همان تاکتیک‌ها در صنعت بازاریابی استفاده می‌کند.
این روش تبلیغاتی به‌شدت بر استراتژی بازاریابی غیرمتعارف، انرژی و تخیل بالا متکی است. بازاریابی پارتیزانی، مبتنی غافلگیری مصرف کننده، ایجاد تأثیری پاک نشدنی و ایجاد حجم زیادی از سرو صدای اجتماعی است. کارشناسان اعتقاد دارندکه بازاریابی چریکی در مقایسه با روش‌های سنتی‌ترِ تبلیغات و بازاریابی، تأثیر بسیار ارزشمندتری را در بین مصرف‌کنندگان ایجاد می‌کند. زیرا بیشتر کمپین های بازاریابی چریکی با هدف تلنگر و ضربه‌ای تکان دهنده به مصرف‌کننده، در سطحی بسیار شخصی و به یاد ماندنی‌تر انجام می شود.
بازاریابی چریکی اغلب برای کسب و کارهای کوچکی که نیاز به دستیابی به مخاطبان زیادی دارند، ایده‌آل است. همچنین شرکت‌های بزرگ سعی می‌کنند از این روش برای حمایت از کمپین‌های مردمی و کمپین‌های رسانه‌ای جمعی استفاده کنند. در مواردی نادر نیز افرادی از این سبک به عنوان راهی برای یافتن شغل یا کار بیشتر استفاده کرده‌اند.
بازاریابی پارتیزانی با بازاریابی سنتی متفاوت است زیرا اغلب بر تعامل شخصی با افراد متکی است، بودجه کمتری دارد و بر گروه‌های کوچکتری از مروجین تمرکز می‌کند که مسئول انتشار جزئی آن در یک مکان خاص هستند نه از طریق کمپین های رسانه ای گسترده.
روش این نوع بازاریابی کاملاً غیرآشکار و معمولاً در مکان‌هایی که برای مصرف کنندگان و مشتریان غیرمنتظره است، اتفاق می‌افتد تا اثر بیشتری بر مخاطبان داشته باشد.
این سبک از تبلیغات و بازاریابی در کشور ما تقریبا بسیار نوپاست و در سالیان اخیر نمونه‌های کوچکی از آن اجرا شده است.
ب- تاریخچه بازاریابی چریکی
تاریخچه شروع تبلیغات به 4000 سال قبل از میلاد برمی‌گردد، زمانی‌که مصریان از پاپیروس برای ساخت پیام‌های فروش و پوسترهای دیواری استفاده میکردند. آنچه که ما تبلیغات و بازاریابی سنتی می‌نامیم به‌آرامی در طول قرن‌ها توسعه یافت اما تا اوایل دهه 1900 هرگز واقعاً شکوفا نشد. در این زمان بود که تبلیغات به‌جای سرگرم کردن یا درگیر کردن مردم، هدف اصلیش آموزش مصرف‌کننده در مورد محصول یا خدمات بود.
در سال 1960، کمپین‌ها بر هزینه‌های تبلیغاتی سنگین در کانال‌ها و رسانه‌های جمعی مختلف مانند رادیو و چاپ متمرکز شدند. اواخر دهه 1980 و اوایل دهه 1990 بود که تلویزیون های کابلی شروع به پخش پیام‌های تبلیغاتی کردند. در این زمانMTV به‌یاد ماندنی‌ترین پیشگامی بود که به‌جای اینکه تبلیغات را یک موضوع فرعی در یک برنامه تلویزیونی بداند، مستقیما بر روی تشویق مصرف‌کننده برای استفاده متمرکز شد.
در سال 1984، جی کنراد لوینسون که خودش یک بازریاب بود، واژه “بازاریابی چریکی” را در کتاب خود معرفی کرد. لوینسون سوابقی همچون معاون ارشد J. Walter Thompson و مدیر و عضو هیئت مدیره Leo Burnett Advertising را داشت. در کتاب لوینسون، او راه‌های منحصربه‌فردی را برای رویکرد و مبارزه با اشکال سنتی تبلیغات پیشنهاد می‌کند.
لوینسون پیشنهاد می‌کند که کمپین‌ها باید تکان دهنده، منحصر به‌فرد، ظالمانه و هوشمندانه باشند. در واقع مردم به‌جای تبلیغات تند و کسل کننده نیاز به ایجاد وزوز و نجوا دارند.
بنابراین کسب‌وکارهای کوچک شروع به تغییر روش‌های تفکری خود کردند و به روشی کاملاً جدید به بازاریابی نزدیک شدند. پس از گذشت سالها از ابداع این واژه، مفهوم بازاریابی چریکی همچنان به رشد و توسعه خود ادامه می‌دهد و با رشد و توسعه فناوری‌های نوین، جذابیت‌های بیشتری نیز به‌دست آورده است.
همچنین در چیکا بخوانید:
تبلیغات آنلاین: چگونه یک تبلیغات موثر برای کسب و کار خود ایجاد کنیم؟
ج- بازاریابی چریکی، تیغ دو لبه
هنگامی‌که بازاریابی پارتیزانی به‌درستی اجرا شود، به‌شما امکان می‌دهد تا صدایی را ایجاد و در نتیجه آگاهی لازم از برندتان را با کمترین هزینه تبلیغات را بوجود آورید. شما با جلب توجه عموم مردم بدون هیچ هزینه‌ای، می‌توانید تأثیر رویدادتان را به‌حداکثر برسانید.
ـ معمولا یکی از نتایج این نوع تبلیغات اشاعه دهان به دهان در کوتاه مدت و در بسیاری موارد با امتداد در زمان‌های طولانی بابت محتوای تولید شده است. که ممکن است سالها در ذهن مردم باقی مانده و حتی خاطره شود.
ـ شرکت‌هایی که از گوریلا مارکتینگ استفاده می‌کنند بیشترین تکیه‌شان بر تبلیغات حضوری است تا از طریق بازاریابی ویروسی یا دهان به دهان، این محتواها منتشر شوند. بنابراین به‌طور رایگان به مخاطبان گسترده‌تری دسترسی پیدا می‌کنند.
ـ ارتباط با احساسات مصرف‌کننده کلید بازاریابی چریکی است. استفاده از این روش برای همه انواع کالاها و خدمات قابل استفاده نیست و اغلب برای محصولات تحریک‌پذیر و برای هدف قرار دادن مصرف‌کنندگان جوان‌تر که احتمال بیشتری برای پاسخ مثبت دارند، استفاده می‌شود.
ـ بازاریابی چریکی در مکان‌های عمومی انجام می‌شود که تا حد امکان مخاطبان زیادی را ارائه می‌دهند، مانند خیابان‌ها، کنسرت‌ها، پارک‌های عمومی، رویدادهای ورزشی، جشنواره‌ها، سواحل و مراکز خرید.
ـ یکی از عناصر کلیدی بازاریابی چریکی، انتخاب زمان و مکان مناسب برای انجام یک کمپین است تا از مشکلات قانونی احتمالی جلوگیری شود. بازاریابی پارتیزانی می‌تواند در فضای داخلی، خارجی، یک «کمین رویداد» یا تجربی باشد که هدف آن ترغیب مردم به تعامل با یک برند است.
اشتباهات بازاریابی چریکی
با همه‌ی مزایا و محاسنی که در مورد بازاریابی چریکی گفته شد، اما این تبلیغات یک تیغ دولبه به‌حساب می‌آید که ممکن است نتایجی بسیار تلخ و ناگوار را به‌همراه داشته باشد. با خطرات ذاتی بازاریابی چریکی، و منطقه ناشناخته‌ای که در آن سفر می‌کند، نمونه‌هایی از کمپین‌ها وجود دارد که از بین رفته‌اند.
به عنوان مثال در سال 2007، شبکه کارتون امریکا با قرار دادن علائم LED شبیه به یک شخصیت نمایشی در یکسری از تابلوهای شهری، آن را در سراسر بوستون تبلیغ کرد. این تابلوها در روز خاموش بودند و در یک شب همگی روشن شدند که یک علامت بمب را نشان می داند. این نشانه‌ها باعث ترس مردم از بمب‌گذاری شد و برای این پخش تلویزیونی ( the network’s parent) مبلغ 2 میلیون دلار جریمه شد.
یا در نمونه دیگر در سال 2005، اسنپل (Snapple)در یک تلاش برای ثبت رکورد جهانی گینس، خوراکی‌های یخ‌زده جدید خود را با نصب یک بستنی 25 فوتی (حدود 7مترو نیم)در پارکی در شهر نیویورک تبلیغ کرد. بستنی سریع‌تر از حد انتظار ذوب شد و سطح پارک را یک چوب آویزان و مایع چسبناک پوشاند و آنها مجبور شدند تا از آتش‌نشانی برای رفع مشکل کمک بگیرند.
بنابراین مهم است که زمان، مکان، ذائقه مشتریان، فرهنگ عمومی جامعه، مجموعه عقاید و اعتقادات، ضریب تحمل شوخی‌های احتمالی و … سنجیده شده و براساس آن اقدام به‌تبلیغات پارتیزانی یا گوریل مارکتینگ نمود.
البته همه این‌ها باعث نمی‌شود تا این اقدام جسورانه و بسیار عالی را حذف کرد. زیرا مزایای آن از معایبش بسیار بسیار بیشتر است.
د- ویژگی های بازاریابی چریکی
ـ بودجه‌ای بسیار کم برای تبلیغات نیاز دارد.
ـ تمرکز بر روی مشتریان فعلی و ایجاد رضایت بیشتر در آنان به جای توسعه مشتریان جدید است.
ـ در این روش افزایش میزان سود مهم است و نه افزایش میزان فروش
ـ راه‌اندازی یک کمپین به‌جای راه‌اندازی کمپین‌های زیاد و دوره‌ای.
ـ مخاطبین در این روش افراد و گروه‌های کوچک و خاص هستند و نه همه آحاد مردم.
ـ خلاقیت و ایده‌پردازی حرف اول را در این روش می‌زند و به بزرگی یا کوچک بودن کسب و کار ربطی ندارد.
ـ لوینسون نویسنده گوریل مارکتینگ در کتابش می‌نویسد: «انسان‌ها فرق بین فروشنده‌‌های بخشنده و خسیس را به‌خوبی حس می‌کنند. بازاریابی چریکی بسیار بخشنده است…» این جمله نشان می‌دهد که در بازاریابی پارتیزانی باید بخشندگی به‌وضوح مشخص باشد و مشتری حس کند شما تنها به‌فکر فروش محصول خود نیستید تا جذبتان شود.
ـ در این روش باید مشتریان را به‌درگیری احساسی کشاند. مواردی همچون کمک به‌مردم فقیر، دورهم بودن‌ها، تقسیم شادی‌ها و … از جمله مواردی است که در این نوع از تبلیغات باید مد نظر قرار گیرد.
نوشته‌های بیشتر چیکا:
درآمد عالی، پرمشتری و خاص، با خدمات رایگان چیکا
NFT یا توکن‌های غیر قابل معاوضه به بیان ساده
و- انواع بازاریابی چریکی
همانطور که انواع مختلفی از تبلیغات وجود دارد، همین موضوع در مورد بازاریابی چریکی نیز صادق است. راه‌های مختلفی وجود دارد که چگونه می‌توانید مخاطب مورد نظر خود را شگفت زده کنید:
ـ بازاریابی کمین: بازاریابی کمین انجام یک حمله غافلگیر کننده از یک موقعیت پنهان است. به‌عنوان مثال، ممکن است از یک رویداد – مانند یک کنفرانس یا یک جشنواره – برای تبلیغ محصول/خدمات خود به‌روشی خلاقانه استفاده کنید. و این معمولا بدون اطلاع یا رضایت برگزارکنندگان رویداد اتفاق می افتد.
ـبازاریابی در فضای باز: بازاریابی چریکی در فضای باز شامل انجام کاری غیرعادی در محیط های شهری از قبل موجود است. به عنوان مثال، ممکن است آثار هنری موقتی را در پیاده روها قرار دهیم یا یا چیزی قابل جابجایی را روی یک مجسمه بگذاریم. یا در فضای پارک یک عنوان تبلیغاتی غیرمنتظره اضافه کنیم.
ـ بازاریابی داخلی: این نوع بازاریابی چریکی مشابه بازاریابی چریکی در فضای باز است. تنها تفاوت این است که به جای انجام کاری در محیط های بیرونی، آن را در مکان های سرپوشیده مانند مترو، ایستگاه های قطار، پردیس های دانشگاه و غیره انجام می‌دهند.
ـبازاریابی تجربی: این از انواع بسیار جذاب بازاریابی چریکی است که می‌تواند به شما کمک کند تا توجه مخاطبان خود را جلب کنید. به‌طور خلاصه، این روش شامل ایجاد کمپین های بازاریابی خلاقانه است که در آن مشتریان شرکت کنندگان فعال هستند. آنها نه تنها از شیرین کاری شما از دور لذت می برند، بلکه در آن غوطه ور هستند. این نوع بازاریابی می تواند به مشتریان کمک کند تا با برند شما پیوند عاطفی ایجاد کنند.
پیشنهاد چیکا برای شما:
تاثیر تبلیغات در فروش کالا و خدمات
درآمدی پرسود و حالِ خوب با تجارت خانگی گیاهان دارویی
ز- جمع بندی
در این مقاله سعی کردیم تا اطلاعات مناسبی را در خصوص گوریل مارکتینگ به شما بدهیم. هدف از این مطلب آن بود تا شما با یکی از انواع روش‌های تبلیغات آشنا شده تا بتوانید در زمان لازم از آن به‌عنوان یک ابزار بسیار خوب و مناسب در جهت رشد و توسعه کسب و کار خود استفاده کنید.
بدیهی است که برای ایجاد یا فعال‌سازی چنین تبلیغاتی می‌بایست از مشاوره اهل‌فن و کارشناسان ماهر در این‌خصوص استفاده کنید تا از مزایای آن بهره ببرید.
تهیه شده در تحریریه چیکا
Comments