بازی کارتی دیوان برداشتی جدید از بازی مافیاست. مافیا یکی از مهیج‌ترین بازی‌های گروهی و فکری نقش مخفی است که طرفداران زیادی دارد و به‌دلیل جذابیت آن، تولیدکنندگان بازی‌ها سعی در تولید و انتشار نسخه‌های جدید یا اضافه نمودن شخصیت‌های تاثیرگذار در بازی دارند.
در این مقاله بنا داریم تا به نقد و بررسی بازی دیوان که یک بازی سبک مخفی است بپردازیم. اگر به این دسته از بازی‌ها علاقه دارید، پس با چیکا همراه شوید:
الف- دیوان یا دیوها
بازی کارتی دیوان یا همان دیوها یک یازی از دسته میکروگیم‌ها یا به قولی نیم‌بازی یا توجیبی‌ست. سبک بازی استنتاجی از نوع مافیایی و نقش مخفی‌ست. یک بازی دورهمی، خانوادگی و میهمانی.
بازی دیوان همانند بازی مافیاست و هیچ تفاوتی در این اصل این بازی با بازی مافیا وجود ندارد. بجز آنکه عناوین بازیکنان تغییر یافته و یا نقش‌ها با بازی مافیا در اجرا تفاوت‌هایی دارد.
مجموعه «باهمزی» در سال 1395 این بازی را تولید و منتشر نموده است. طراحی بازی به‌صورت گروهی و و امور گرافیکی آن توسط آقای صمد خطیبی انجام شده است.
دیوان یک بازی 7 تا 21 نفره است که برای رده سنی 16 سال به بالاست. زمان بازی هم برای یک جمع 10 نفره حدود 45 تا 90 دقیقه طول می‌کشد.
به‌گفته «باهمزی»، این بازی بــر مبنــاى ایــده‌ی بــازى معــروف مافیا/گرگینـه متعلق به دیمیتری دیویدف1987 (Dimitry Davidoff) تولید شده است. قبلا در مورد بازی گرگینه مقاله ای برایتان نوشتیم و نقد و بررسی کردیم. اگر دوست داشتید برای خواندنش اینجا را کلیک کنید.
مکانیسمهای بازی هم شامل: خلاقیت، نقش‌آفرینی، استنتاج، همکاری گروهی، مهارت ارتباطی، ریسک و تصمیم‌گیری است.
ب- داستان بازی
دیوها به روستایی کوچک حمله کرده و مردم در خطر هستند. روستائیان تصمیم گرفته‌اند تا در برابر دیوها بایستند و آنها را از آن‌جا بیرون کنند. ماندن دیوها در روستا نتیجه‌ای جز نابودی روستا و مردم آن ندارد.
اما مشکل اینجاست که تشخیص دیوها از مردم سخت و ناممکن شده است. دیوها در چهره و لباس مردم عادی ظاهر شده و وانمود می‌کنند که اهالی روستا هستند. آنها مانند مردم عادی ادعا می‌کنند انسان هستند و می‌خواهند با دیوها مبارزه کنند. اما شب هنگام به مردم روستا حمله کرده و آنها را می‌کشند.
مردم هم چاره‌ای ندارند، باید در هر روز به‌عده‌ای شک کنند و از روستا بیرون کنند تا شاید از شر دیوها رهایی یابند. البته این هوش و ذکاوت و قدرت تجزیه وتحلیل روستائیان است که نتیجه داستان را مشخص می‌کند. بازی اکثریت ناآگاه در برابر اقلیت آگاه؛ بازی خیر و شر.
بازیکنان باید در طول روز کشف کنند که چه کسانی دیو هستند و با ترغیب دیگران به رای دادن علیه‌شان، آنها را از میان بردارند. مردم نقش‌های زندگی عادی‌شان را دارند. نقش‌هایی مانند رعیت ساده، مفتش، حکیم‌باشی، شبگرد، صیاد، میت، مفلوک و…
دیوها نیز سه دسته هستند. دیوهای معمولی، دیو سفید و جن
در این نبرد باید خوب گوش کرد، حرف‌ها و ادعاها را به‌هم وصل کرد و نتیجه گرفت که چه کسی در حرف‌هایش تناقض دارد و یا چه کسی واقعیت را می‌گوید.
نقد و بررسی‌های پیشنهادی چیکا برای شما:
نقد و بررسی بازی کاستل (kastle)
ب- آنباکسینگ (جعبه گشایی)
جعبه بازی کارتی دیوان، یک جعبه فلزی کوچک و قابل حمل است که از نظر اندازه و کیفیت بسیار خوب است و طرح گرافیکی روی آن هم حس خوبی به بیننده و خریدار می‌دهد.
محتویات جعبه:
ـ 21 عدد کارت
ـ یک عدد کارت قاضی
ـ یک عدد کارت راهنمای راوی
کیفیت کارت‌ها شامل گرافیک، اندازه و جنس کارت بسیار خوب و کاربرپسند است.
اما اندازه جعبه برای دفترچه راهنما چند میلی متر کوچک است و دفترچه به سختی داخل جعبه رفته و بیرون می‌آید.
توضیحات دفترچه راهنما نیز خیلی خوب و واضح بیان شده است.
ج- روش اجرای بازی (گیم پلی)
بازی کارتی دیوان مانند بازی مافیا یک راوی دارد که مدیریت بازی توسط او انجام می‌شود. راوی می‌بایست براساس دفترچه راهنما و کارت راهنمایی که در دست دارد بازی را اداره کند.
به ازای هر سه نفر رعیت ، یک نفر دیو در بازی قرار می‌گیرد تا تعادل بازی برقرار شود.
بازی در چند شب و روز انجام می‌شود. روزها مباحثه بین بازیکنان برای شناخت دیوها و حذف آنها در رای‌گیری انجام می‌شود و شب‌ها دیوها برای از بین بردن مردم اقدام می‌کنند و مردم دارای قابلیت هم می‌توانند قابلیت‌هایشان را اعمال کنند.
یکنفر هم به‌عنوان دغل در بازی وجود دارد که نه دیو است و نه رعیت.
کارت‌های رعیت، دارای خال سبز رنگ و کارت‌های دیو، دارای خال قرمز هستند.
بازی زمانی پایان می‌یابد که همه دیوها کشته شوند و یا تعداد دیوها حداقل برابر رعیت‌ها یا بیشتر از آنها باشد. و حالت سوم اینکه دغل با رای مردمی از بازی اخراج شود، که او برنده است.
بازی را با توجه به میزان مهارت بازیکنان می‌توان در سطح ساده یا پیشرفته اجرا نمود.
برخی از نقش‌های بازیکنان در بازی کارتی دیوان به‌شرح زیر است:
رعیت ساده: مانند شهروند ساده در بازی مافیاست و فقط در روزها حق اظهار نظر و شرکت در رای‌گیری دارد.
مفتش: نقش کارآگاه در بازی مافیا؛ شب‌ها از روای استعلام افراد را می‌گیرد.
حکیم باشی: نقش پزشک در بازی مافیا؛ فقط یکبار در بازی می‌تواند با نوشدارو یک نفر را نجات دهد یا با زهر بکشد.
پیر: اگر او در روز و با رای‌گیری بمیرد، همان شب تمامی توانایی‌های رعیت‌ها (فقط در همان شب) از آنها گرفته می‌شود.
ساحره: مانند نقش روانشناس در بازی مافیاست؛ او می‌تواند یک بازیکن را برای یک روز ساکت نماید.
شبگرد: در شب‌ها و هنگامی که دیوها بیدار هستند می‌تواند پنهانی آنها را مشاهد کند و دیوها را بشناسد. اگر دیوها بفهمند او را می‌کشند.
صیاد: اگر در هر مرحله از بازی کشته یا اخراج شود، می‌تواند یک بازیکن را بکشد.
مرغ عشق: مانند نقش عنکبوت در بازی مافیا؛ در ابتدای بازی می‌تواند سرنوشت دو نفر را به‌هم گره بزند. با حذف یکی از این دو ، دیگری هم می‌میرد.
پیش مرگ: هر شب قبل از بیدارشدن دیوها بیدار می‌شود و می‌تواند تعیین کند که اگر دیوها فرد مورد نظر او را بکشند، او به‌جایش از بازی اخراج شود.
دیو: دیوهـا شــب‌ها بیدار شده و مــردم روســتا را از بیــن می‌برنــد و در طــول روز ســعی می‌کننــد کسـی بـه هویتشـان پـی نبـرد.
دیو سپید: فرمانــده و بــزرگ دیوهاســت. شــب‌ها بــه اتفــاق دیوهــا بیــدار می‌شــود، مردمـان را بـه قتـل می‌رسـاند. استعلام او برای مفتش منفی است.
جن: یکی از دیوهاست. می‌تواند در جلد رعیت برود و نقش او را تا آخر بازی به دیو تبدیل کند. با این‌کار جن از بازی اخراج می‌شود. سایر دیوها او را نمی‌شناسند و او هم دیوها را نمی‌شناسد.
میت: صاحب این کارت ابتدای بازی می‌میرد. اما در بازی حضور دارد. در همه زمان‌های بازی چشمش باز است و همه چیز را می‌بیند. در روز فقط حق دارد یک حرف بگوید. مثلا «م» که سرنخی برای معرفی یکی از دیوها باشد.
مفلوک: اگر مردم در طول روز برای اخراج هیچ بازیکنی به تواق نرسند، از بازی اخراج می‌شود.
دغل: او نه دیو است و نه رعیت. شب‌ها اگر دیوها او را هدف قرار دهند، نمی‌میرد. اما اگر در روز مردم او را با رای‌گیری اخراج کنند، او به تنهایی برنده بازی است و بازی پایان می‌یابد.
قاضی: مانند نقش شهردار در بازی مافیاست. اگر بازیکنان برای رای‌گیری در مورد دو نفر یا بیشتر به رای مساوی برسند، او تعیین می‌کند چه‌کسی دفاعیه نهایی را انجام دهد.
همچنین در چیکا بخوانید:
نقد و بررسی بازی جذاب و خانوادگی آزول (Azul)
نقد و بررسی بازی مهیج و جذاب اولون (AVALON)
نقد و بررسی بازی استراتژیک سیلور (Silver)
د- نقد بازی
در مورد بازی کارتی دیوان موارد زیر قابل ذکر است:
ـ کیفیت جعبه بازی، کارت‌ها و دفترچه راهنما بسیار عالی است
ـ بازی همانند بازی مافیاست و بجز تغییر عناوین شخصیت‌ها چیز جدیدی برای گفتن ندارد
ـ ایجاد تغییر در برخی از روال های بازی موجب ایجاد عدم تعادل در بازی می شود و سنگینی افراد را به یک سمت تغییر می‌دهد. به عنوان مثال میت، اگرچه در بازی شناخته شده است و عملا درگیر بازی نیست، اما در سرشماری افراد برای تعیین برنده نهایی بازی جزء مردم شمارش می‌شود.
ـ برخی از اقدامات مانند سکوت دائمی و عدم نقش فعال بازیکن میت، باعث می‌شود تا خستگی زیادی برای او ایجادکند و عملا لذتی از بازی نبَرد.
ـ مرغ عشق در ابتدای بازی و بدون اینکه شخصیت‌ها را حدس بزند مجبور است دو نفر را به‌هم پیوند بزند و این با منطق بازی که مبتنی بر استنتاج و تصمیم‌گیری است، جور در نمی‌آید.
ـ بازیکن نقش مفلوک بسیار عجیب است. یک بازیکن بدون علت باید از بازی حذف شود.
ـ محدویت پزشک یا همان حکیم که فقط یکبار حق نجات مردم را دارد، باعث می‌شود تا کفه ترازوی بازی به سمت دیوها رفته و تعادل بازی را به‌هم بزند.
ـ نقش شبگرد در این بازی و با لو رفتن همه دیوها برای روستائیان، عملا موضوع بازی مافیایی که براساس حدس و گمان، ریسک و استنتاج است را زیر سوال می‌برد.
ـ معمولا در بازی‌های کارتی، از کارت‌ها در طول بازی مدام استفاده می‌شود، اما در این بازی هر کارت فقط یکبار و آن هم در ابتدای بازی و برای توزیع نقش استفاده می‌شود. لذا خیلی نمی توان آن را در مجموعه بازی‌های کارتی قرار داد.
و- جمع‌بندی
ما در بررسی بازی کارتی دیوان از جعبه، اندازه آن، کیفیت کارت‌ها و تصاویر آن لذت زیادی بردیم. اما در عمل و اجرای بازی عملا همان مافیای کلاسیک است و در برخی از موارد دست و بال بازیکنان بسته‌تر و محدویت های بیشتری را متوجه می‌شوند.
اگر شما یک بازیکن تازه‌کار هستید و یا تا به‌حال بازی مافیا را انجام نداده‌اید، این بازی می‌تواند برای شما بسیار جذاب و شیرین باشد. اما اگر بازیکن حرفه‌ای مافیا هستید، ممکن است که طرفدار پرو پا قرصش نشوید.
تهیه شده در تحریریه چیکا
Comments