هنر رزین اپوکسی، هنری نوین و بسیار جذاب می‌باشد که برای انجام آن نیاز به دانش، مهارت و تجربه است. از همه مهم‌تر اینکه هنرمند در این صنعت باید از صبر و بردباری لازم برخودار باشد تا بتواند نتایج مطلوبی را به‌دست آورد. در دو بخش گذشته به موضوع آشنایی با رزین و لوازم مورد نیاز برای هنر رزین‌کاری پرداختیم. در سومین بخش از این مجموعه در نظر داریم تا برخی از مشکلات فنی را که برای علاقمندان در این حوزه به وجود می‌آید و ممکن برای شما هم پیش آمده یا بیاید را بیان و به شرح و چگونگی رفع مشکل بپردازیم.
آیا رزین تهیه شده خشک نمی‌شود؟
این یکی از بیشترین سوالاتی است که تازه‌کاران این هنر می‌پرسند و به دنبال حل مشکل‌شان هستند. اما بیایید با هم بررسی کنیم که دلیل این موضوع چه می‌تواند باشد. در ادامه مطلب 6 دلیل خشک شدن رزین در رزین کاری را مطرح کرده و برای هرکدام دلایل مربوطه را شرح خواهیم داد. برای کسب مهارت در هنر رزین کاری با ما همراه باشید.
اول: آیا نسبت رزین اپوکسی و هاردنر با دقت رعایت شده است؟
اکثرا در پاسخ به این سوال با سرعت می‌گویند بله رعایت کردیم.
اما وقتی سوال می‌شود که نسبت این‌ها روی برچسب رزین را مطالعه کردید؟ نسبت حجمی بود یا وزنی؟ رزین و هاردنر هر دو از یک شرکت یا سازنده بودند؟ و سوالاتی از این قبیل؛ پاسخی برای این سوال‌ها ندارند و معمولا جواب می‌دهند که فروشنده گفته بود یا نوشته شده بود دو به یک مخلوط کن.
خب این مهم‌ترین موضوع برای خشک نشدن رزین است. یک اشتباه کوچک باعث می‌شود تا نتیجه دلخواه بدست نیاید. پس باز هم خیلی تاکید می‌کنیم که دستور استفاده و مخلوط کردن رزین اپوکسی و هاردنر را از روی لیبل یا دستورالعمل همراه آن با دقت بخوانید و همانگونه عمل کنید. حتما مطمئن شوید که نسبت استفاده از رزین و هاردنر حجمی است یا وزنی. بدیهی است در خصوص مخلوط شدن وزنی، یک گرم هم مهم است و برای حجمی ها هم نیم سی سی کم یا زیاد، مشکل‌آفرین می‌شود.
نکند فکر کرده باشید که اضافه هاردنر سری قبل را می‌توانم برای رزینی که تازه خریده‌ام، استفاده کنم. و یا اینکه تصور کنید هاردنر یک شرکت برای رزین یک شرکت دیگر هم قابل استفاده است. یا اینکه یادتان رفته باشد که تاریخ انقضای درج شده روی رزین را هم بخوانید. این موضوعات آنقدر واضح و روشن است که نیاز به توضیح ندارد.
پیشنهادهایی دیگر از چیکا:
هنر رزین کاری، بایدها و نبایدها (بخش اول: آشنایی با رزین)
هنر رزین کاری، بایدها و نبایدها (بخش دوم: لوازم و ابزار)
دوم: از چه ظرفی برای مخلوط کردن رزین اپوکسی و هاردنر استفاده کردید؟
این هم یکی از نکات هنر رزین اپوکسی است که ممکن است در ظاهر خیلی مهم نباشد، اما حتما بر روی نتیجه کار تاثیر جدی دارد.
این موضوع چون خیلی مهم است پس به صورت تاکیدی به توضیح آن می‌پردازیم:
- ظرف باید از نوع شیشه‌ای، استیل، یا آلومینیوم باشد. البته ظروف پلاستیکی هم مانعی ندارد، اما با رعایت شروط خودش. ظرف پلاستیکی باید از نوع پلی اتیلن (PE) باشد.
- اگر ظرف مخصوص مخلوط کردن رزین از موارد گفته شده بالا نباشد، ممکن است در هنگام هم‌زدن رزین، با جنس ظرف واکنش شیمایی داده و بر روی کیفیت رزین و همچنین خشک شدن آن تاثیر مستقیم بگذارد.
- تمیز بودن ظرف هم بسیار بسیار مهم است. چرب بودن ظرف و یا اینکه قبلا در این ظرف مخلوط دیگری (مثل رزین یا رنگ و…) تهیه شده باشد و بدون تمیز شدن کافی، بخواهیم از آن برای مخلوط جدید رزین اپوکسی استفاده کنیم؛ به راحتی تمام زحماتمان را به باد می‌دهد. ترجیحا سعی کنیم از ظروف نو برای ساخت رزین استفاده کنیم.
- این سه مورد آخر شامل وسیله هم‌زدن (قاشق، میله یا چوب بستنی) نیز می‌شود.
سوم: نحوه‌ی هم‌زدن مخلوط رزین کاری
این هم یکی دیگر از موضوعات مهم در تهیه رزین اپوکسی است. هم‌زدن هاردنر و اپوکسی باید به درستی انجام شود. از جمله موارد خیلی بارز در این خصوص ایجاد حباب در رزین است که مشکلات بعدی را به وجود می‌آورد. بنابراین باید به صورت یکنواخت حدود پنج دقیقه مخلوط را هم‌بزنیم و مواظب باشیم جایی از ظرف در فرایند هم‌زدن از قلم نیفتد.
برای هم‌زدن باید به این نکات توجه کنیم:
ترجیحا ظرف مخلوط کردن رزین، استوانه‌ای باشد و به اصلاح دارای تیزی و گوشه نباشد. همچنین ظرف نباید در کناره‌ها یا کف و لبه‌ها شیار داشته باشد. زیرا این‌ها موجب می‌شود تا رزین اپوکسی و هاردنر به خوبی قاطی نشوند و مخلوط به خوبی یک‌دست نشود.
در نتیجه، سرعت خشک شدن رزین، تحت تاثیر آن قرار بگیرد. پیشنهاد می‌کنیم وقتی که رزین را در قالب می‌ریزید، در انتهای کار با وسیله مخلوط کننده (قاشق یا چوب بستنی) کناره‌های ظرف را پاک نکنید و آن را به رزین درون قالب اضافه نکنید. زیرا ممکن است رزین و هاردنر روی دیواره یا گوشه‌ها به درستی مخلوط نشده باشند و مشکل آفرین شوند.
چهارم: دمای محیط در رزین کاری
دمای محیط و همچنین در معرض آلودگی هوا (ذرات معلق، دود و…) قرار گرفتن نیز تاثیر بسیار زیادی بر روی کیفیت رزین اپوکسی می‌گذارد. دمای مناسب برای خشک شدن رزین معمولا بین 23 تا حداکثر 35 درجه سانتی گراد است و مشکلی به وجود نمی‌آورد.
اما اگر دمای محیط کمتر یا بیش از این باشد، طبیعی است که زمان خشک شدن رزین اپوکسی در حالت سرمای بیشتر، به تعویق خواهد افتاد و در صورت گرمای بیشتر، سریع‌تر خشک خواهد شد. پس باید مواظب باشیم که دمای محیط را در حد معمول نگهداری کنیم.
البته فراموش نکنید که دمای محیط باید در طی زمان خشک شدن یکسان بماند. زیرا در غیر این‌صورت ممکن است رزین شفافیت خودش را از دست بدهد. معمولا این مشکل در فصل سرما و زمستان‌ها بیشتر اتفاق می‌افتد.
اگر همه مواردی را که گفتیم به خوبی انجام شود و مشکلی پیش نیاید معمولا پس از حدود 20 ساعت رزین به سفتی و سختی مناسب می‌رسد.
پنجم: افزودنی‌ها در رزین کاری
اگر شما رزین شفاف استفاده کرده‌اید این موضوع شامل شما نمی‌شود. ولی اگر رزین اپوکسیِ رنگین تولید کرده‌اید یا از چسب یا فیکساتور برای اجسام داخل قالب رزین استفاده کرده‌اید و همه موضوعات یک تا چهار این مقاله را هم به درستی انجام داده‌اید؛ اما همچنان در خشک شدن آن مشکل دارید، پس باید به نوع رنگی که به رزین اضافه کرده‌اید و همچنین رعایت استاندارد میزان استفاده از رنگ و یا هم‌خوانی چسب و فیکساتور با نوع رزین شک کنید.
معمولا نباید بیش از پنج درصد وزن رزین و هاردنر، رنگ به آن اضافه کنید. البته رنگ‌های جاذب رطوبت مثل رنگ‌های پودری، و همچنین رنگ‌های پایه آب مثل رنگ‌های اکرولیک هم می‌توانند مشکل عدم خشک شدن را بوجود بیاورند.
همچنین اگر می‌خواهید مثلا عکسی را داخل قالب رزین قرار دهید و برای حفظ رنگ و ترکیب عکس از چسب یا فیکساتور استفاده می‌کنید حتما به نوع ماده استفاده شده و سازگاری آن با رزین اپوکسی دقت کنید.
ششم: قالبی که رزین را درون آن ریخته‌اید با رزین سازگاری دارد؟
این مورد هم بسیار مهم است و بهتر است قبل از استفاده از قالب، تجربه قبلی استفاده از این قالب را داشته باشیم و یا اینکه ابتدا کیفیت قالب در زمان قرار گرفتن در مجاورت رزین اپوکسی را تست کنیم و اگر مشکلی وجود نداشت، فرایند را به صورت نهایی انجام دهیم.
اگر رزین در رزین کاری خراب شد چه کنیم؟
اگر مواردی مانند دمای محیط موجب عدم خشک شدن رزین شده باشد، خُب به راحتی با انتقال به محیط بهتر یا تنظیم دمای محیط، مشکل حل می‌شود.
اما در سایر موارد، معمولا آن بخش از رزین که آبکی یا چسبناک مانده را باید برداشت و بقیه قالب را تمیز کنیم. سپس مقداری رزین اپوکسی مجددا تهیه کرده و روی رزین قبلی در قالب می‌ریزیم. البته اگر مشکل مربوط به قالب نباشد.
سخن پایانی
از آنجا که هنر رزین اپوکسی فرایندی بسیار حساس است، رعایت همه موارد به صورت خیلی دقیق و مو به مو لازم است. پس هر وقت حوصله انجامش را نداشتید کارتان را به وقت دیگری موکول کنید تا پول و وقت‌تان را الکی هدر ندهید. از اینکه در مقاله رزین کاری همراه ما بودید متشکریم.
تهیه شده در تحریریه چیکا
Comments