چطور نه بگوییم؟

در این قسمت از سلامت و سبک زندگی، قصد داریم مهارت و هنر نه گفتن را به شما آموزش دهیم و دلایل اینکه چرا باید این هنر را یاد بگیرید. پس با ما همراه باشید تا با رعایت نکات و آموزش هایی که در این مقاله مطرح می کنیم، یاد بگیرید به جای اینکه از نه گفتن احساس بدی داشته باشید، یاد بگیرید که چگونه به خودتان و اولویت هایتان بله بگویید و از سلامت ذهن و جسم خود محافظت کنید.

مهارت نه گفتن!

اصلا به این فکر کرده اید که “نه” از دو حرف تشکیل شده است اما بعضی اوقات گفتن همین کلمه به ظاهر ساده به دیگران می تواند یکی از سخت ترین کارها باشد. توانایی نه گفتن مودبانه به اشخاص آنقدر مهم است که به آن “هنر نه گفتن” می گویند. 

• همه ما باید بلد باشیم که چگونه نه بگوییم باید این را بدانیم که گاهی نه گفتن به موقع می تواند ما را از صدها غم و اندوه نجات دهد. در واقع نه گفتن یک مهارت است و همه افراد باید آن را یاد بگیرند.
  
• اینکه بعضی از افراد در نه گفتن به درخواست ها و پیشنهادات دیگران مشکل دارند، دلایل مختلفی می تواند داشته باشد. مهمترین این دلایل می تواند ترس از پذیرفته نشدن در گروه ها،  ترس از دست دادن دیگران، کمبود عزت نفس و غیره باشد.
  
•  اگر نه گفتن در زمان مناسب را بلد نباشیم درگیر مشکلاتی می شویم که نباید از همان اول آنها را وارد زندگیمان می کردیم. معمولا مسئولیت های کسانی که نه گفتن بلد نیستند، چندین برابر کسانی هستند که این مهارت را بلدند و به موقع آن را در زمان مناسب به کار می گیرند. چرا که پذیرفتن این همه مسئولیت می تواند استرس زا باشد و علاوه بر این، زمانی برای شخص باقی نمی ماند تا بتواند هدف ها و خواسته های خود را دنبال کند.
  
• از طرفی نه نگفتن به موقع می تواند بعضی از افراد را به سمت رفتارهای غلط سوق دهد مثل سیگار کشیدن. احتمالا خیلی از نوجوان ها به خاطر اینکه نه گفتن را بلد نیستند به سمت چنین رفتارهایی می روند. پس نه گفتن یک مهارت خیلی مهم می باشد که افراد در هر سنی به آن نیاز دارند.

اما اینکه در چه زمان هایی باید به دیگران نه بگوییم و درخواست ها و پیشنهادات آنها را رد کنیم، سوالی است که در ادامه به آن پاسخ خواهیم داد.

چرا باید نه گفتن را یاد بگیریم؟

• به دلیل توجه به اولویت بندی و برنامه ریزی های خود: نباید کاری را پذیرفت که تمام اولویت بندی و برنامه ریزی های ما را به هم بریزد. پس در صورتی که احساس کردید، درخواست دیگران می تواند تمام برنامه ریزی شما را به هم بریزد، هرگز آن را انجام ندهید و خیلی مودبانه نه بگویید.
  
• به دلیل توجه به آرامش خود: زمانی که می خواهیم درخواست کسی را قبول کنیم یا مسئولیتی را به عهده بگیریم باید به استرس پذیرش آن درخواست نیز فکر کنیم. در این مواقع ببنید آیا با پذیرش این درخواست یا قبول مسئولیت از طرف دیگران، آرامش شما خدشه دار می شود یا نه. پس همیشه برای حال خود ارزش قائل شوید و هرگز کاری را قبول نکنید که شما را مضطرب و ناراحت کند.
  
• به دلیل اهمیت به سلامتی ذهن و بدن: شما باید بدانید سلامت ذهن و بدن شما بسیار مهم است و شما نباید به پیشنهاداتی که سبب متضرر شدن شما می شود، جواب مثبت بدهید.
  
• به دلیل توجه به احساس خود: وقتی که دوست ندارید کاری را انجام دهید، نه بگویید. شاید هیچ دلیل قانع کننده ای برای رد درخواست دیگران نداشته باشید اما واقعا دلتان نمی خواهد آن کار را انجام بدهید، پس بدون هیچ ترس و دلهره و ناراحتی، احساس واقعی خود را به طرف مقابلتان بگویید.

روش های تقویت مهارت نه گفتن

• باید قبول کرد که هر کاری را نمی توان در هر زمینه ای انجام داد، هر کسی ضعف ها و توانایی های خاص خود را دارد پس هرگز از خودتان انتظار نداشته باشید که بتوانید هر کاری را در هر زمینه ای و در هر زمانی بتوانید انجام دهید. اگر عادت ندارید که به دیگران نه بگویید باید بدانید که این نشانه ضعف شما نیست بلکه باید بدانید که همه ما در زندگی زمان و توانایی های محدودی داریم و قرار نیست هر مسئولیتی را به عهده بگیریم.
  
• باید بپذیرفت که نمی توان همیشه همه افراد را راضی نگه داشت اما ممکن است گاهی کسانی که به نه گفتن عادت ندارند، فکر کنند با نه گفتن احترام اطرافیانشان را از دست خواهند داد اما اصلا این طور نیست باید همه ما افراد مهم زندگیمان را تشخیص دهیم و ارتباطات دوطرفه با آنها برقرار کنیم و در صورت محبت کردن به دیگران از سمت آنها نیز احساسات خوبی دریافت کنیم.
  
• بیش از اندازه نباید عذر خواهی کرد چرا که عذرخواهی کردن زیاد باعث کاهش اعتماد به نفس می شود. علاوه بر این شاید دیگران تصور کنند که شما واقعا مرتکب اشتباهی شده اید برای همین سعی کنید اشتباهات خود را به درستی تشخیص دهید و در جای درستی به خاطر آنها عذر خواهی کنید. با این کار به دیگران نشان خواهید داد که برای خود ارزش قائل هستید و قرار نیست هر چیزی که آنها می گویند، قبول کنید.
  
• سعی کنید مرزهایی برای خودتان تعریف کنید و به این مرزها احترام بگذارید چرا که هر کسی در زندگی ارزش ها و باورهای متفاوتی دارد که بر تمام زندگی شخص تاثیر می گذارد. پس باید برای خود زمان بگذارید و به ارزش های خود در زندگی فکر کنید و ببنید انجام چه کارهایی سبب می شود نسبت به خودتان احساس بدی داشته باشید. در صورت مرزهایتان مشخص می شوند. بعد از اینکه مرزهای خود را به صورت دقیق مشخص کردید هر زمان که در موقعیتی قرار گرفتید، به ارزش های خود فکر کنید و بر اساس آنها تصمیم بگیرید.
  
• برای تصمیم گیری باید زمان زیادی را اختصاص دهید اگر جواب منفی دادن به درخواست دیگرن سخت است، حتما این روش را امتحان کنید و برای تصمیم گیری زمان بیشتری در نظر بگیرید و به طرف مقابل بگویید که در اسرع وقت به او جواب خواهید داد. در این صورت فرصت بیشتری برای تصمیم گیری و جواب دادن دارید و می توانید مسئله را از جنبه های مختلف بررسی کنید.
  
• به راه حل های جایگزین فکر کنید. ممکن است نه گفتن شما را مضطرب کند. در صورتی که می خواهید اضطراب را از خود دور کنید، در کنار نه گفتن به طرف مقابل، راه حل جایگزین ارائه دهید. مثلا شخص دیگری که می تواند به مخاطبتان کمک کند، معرفی نمایید. یا اینکه راه های دیگری که می تواند در رسیدن به هدف به او کمک کند، ارائه دهید. در این صورت هم به دیگران کمک کرده اید و هم مجبور نشده اید مسئولیت جدیدی را بپذیرید.

چطور مودبانه به دیگران نه بگوییم؟

• زمانی که از شما درخواست می شود که کاری انجام دهید اما به هر دلیلی دلتان نمی خواهد آن را انجام دهید، سعی کنید صریح و صادقانه صحبت کنید و بهانه تراشی نکیند چرا که صداقت می تواند بهترین سیاست باشد. طفره رفتن و بهانه آوردن های الکی سبب می شود از ارزش شما نزد طرف مقابلتان کم کند.
  
• بعضی اوقات افراد نمی توانند به دلیل احساس گناه یا هر علت دیگری، نه بگویند و طرف مقابلشان را بلاتکلیف رها می کنند، بدون اینکه به آنها جواب قاطعی بدهند. بهترین راه این است که خیلی محترمانه نه بگویید. در واقع به تاخیر انداختن و جواب ندادن به مخاطبتان، نوعی بی احترامی به اوست.
  
• اگر نه گفتن برایتان سخت است و احساس گناه می کنید. سعی کنید احساس خود را به طرف منتقل کنید به جای نه به طرف مقابلتان بگویید که “واقعا دلم می‌خواهد به شما کمک کنم اما واقعا فرصت انجام این کار را ندارم.”
  
• اگر واقعا می توانید به درخواست طرف مقابلتان بعدا پاسخ دهید و کاری که از شما می خواهد، می توانید در زمان دیگری انجام دهید، از او بخواهید بعدا پیگیری کند. در این صورت به طرف مقابلتان نشان داده اید که برایش ارزش قائل هستید و از طرفی دیگر خود را تحت فشار نگذاشته اید که حتما آن کار را در آن زمانی که مخاطبتان خواسته است، انجام دهید.
  
• زمانی که از شما درخواست انجام کاری می شود اما نمی توانید نه بگویید، روش یا راهکار جایگزین ارائه دهید. مثلا اشخاصی که می توانند به او کمک کنند را معرفی کنید و یا راهکارهایی برای انجام درست آن کار ارائه دهید.

سخن پایانی

در این مقاله گفتیم که نه گفتن یک مهارت است و هر شخصی باید یاد بگیرد که در چه زمان و موقعیتی و چگونه به مخاطب خود مودبانه نه بگوید به طوری که نه ارزش خود پایین آورد و نه دروغ بگوید و نه بهانه جویی کند.

در واقع اگر همه ما یاد بگیریم که چگونه مودبانه به درخواست های دیگران نه بگوییم خود را از صدها غم و اندوه و استرس و اضطراب بی مورد رها خواهیم کرد. پس بیایید این کلمه دو حرفی کوتاهی که گفتنش شاید برای خیلی ها سخت باشد، تمرین کنیم تا راحتتر به زبان آوریم.

چیکا را هنمای سبک زندگی، فرهنگ و هنر