برای بسیاری از کودکان، مدرسه اولین محیط اجتماعی است که بدون دخالت مستقیم والدین وارد آن می شوند. گرچه شکی نیست که برای همه فرزندان ما لازم است که این دوره را بگذرانند تا هم از نظر ذهنی و هم از نظر تربیتی رشد کنند، اما نمی توان انکار کرد که در بسیاری از مواقع این تغییر چشمگیر در محیط و شرایط زندگی می تواند برای کودک دشوار باشد. در این مطلب شما را با 3 مشکل اصلی کلاس اولی ها کودکان آشنا می کنیم تا در صورت بروز چنین مسائلی، والدین بتوانند بهتر به فرزندان خود کمک کنند.
چرا دانش آموزان با مشکلات تحصیلی روبرو می شوند؟
الزاماً هر کودکی در کلاس اول و سال اول مدرسه دچار مشکل نمی شود، اما بروز مشکل و چالش در این سن آنقدر رایج است که اکثر محققان آن را موضوعی طبیعی می دانند. ورود به مدرسه اولین تجربه کودکان از پذیرفتن وظایف و قرار گرفتن در موقعیت هایی است که خانواده برای هدایت و راهنمایی مستقیم آنها در دسترس نیست. بنابراین بسیاری از آنها در هنگام تصمیم گیری دچار مشکل شده و برای مدیریت شرایط خود به تردید می افتند.
این شک و تردید البته برای آن ها مفید است، چون سنگ بنایی برای رشد ذهنی آنها برای زندگی در جامعه خواهد بود. گاهی اوقات مشکل شک و تردید نیست، بلکه شرایط محیطی است که باعث می شود چالش هایی برای کودک به وجود بیاید. این شرایط می توانند شامل محیط مدرسه، نحوه مدیریت روابط بین دانش آموزان از طرف کادر مدرسه و حتی گاهی اوقات تربیت فردی کودک باشند.
برای مثال یک محیط آرام و صمیمی با کادری که با روی گشاده و مهربانی با دانش آموزان سال اولی برخورد می کنند، نقش مهمی در کاهش تنش و کمک به اخت پیدا کردن آن ها با مدرسه بازی می کند، در حالی که برخورد نامناسب و خشن می تواند باعث نفرت کودک از محیط آموزش و در نتیجه بروز مشکلات آتی شود.
حالا که با علت بروز چالش آشنا شدیم، بهتر است به سراغ شرحی از مشکلات برویم که برای دانش آموزان کلاس اولی به وجود می آیند و والدین بهتر است با آن ها آشنا باشند.
مشکل اصلی کلاس اولی ها
همان طور که گفتیم، مسائلی که برای سال اولی ها به وجود می آید می تواند علل مختلفی داشته باشد. گرچه بسیاری از این علل به خاطر تغییر محیط و قرار گرفتن در موقعیت های تازه و ناآشنا پیش می آید، اما بخش قابل توجهی از آنها هم به ساختار تربیتی خانواده و فضایی بستگی دارد که پیش از این، کودک در آنها قرار داشته است. بنابراین تجربه هر کودک می تواند از کلاس اول متفاوت باشد. اینکه والدین، سال اول مدرسه خودشان را با خاطرات خوش به خاطر می آورند الزاماً به این معنا نیست که فرزندشان هم شرایط ایده آلی را سپری می کند.
چالش های کلاس اول مدرسه را می توان به چند دسته تقسیم کرد که در ادامه هر کدام را با توضیحات مکفی بررسی می کنیم.
1. مشکلات عاطفی و اجتماعی دانش آموز کلاس اولی
مهمترین چالش های عاطفی و اجتماعی برای دانش آموزان کلاس اولی عبارتند از:
- ناسازگاری با محیط جدید
- سخت بودن ارتباط با دیگران
- مشکل در کسب استقلال از خانواده
- عادت نداشتن به قوانین
آشنایی با محیط مدرسه و سازگار شدن با آن یکی از مهمترین مشکلاتی است که برای کودکان در این سن پیش می آید و بسته به اینکه کودک در چه فضایی بزرگ شده باشد، می تواند ابعاد کوچک و بزرگ متعددی داشته باشد. برای مثال، کودکانی که در خانواده به خاطر مهر و محبت والدین می توانند به راحتی حرف خود را به کرسی بنشانند، در این فضا به مشکل برخورد می کنند و به خصوص در ارتباط با کادر مدرسه دچار چالش می شوند.
این موضوع خود را هم در ارتباط گرفتن با دیگران (شامل دانش اموزان دیگر و معلمان) و هم در رعایت قوانین و قواعد نشان می دهد. مسئله دیگر بحث استقلال از خانواده در مسائلی مانند لباس پوشیدن، غذا خوردن و دستشویی رفتن به تنهایی است که در صورتی که در خانواده به آموزش کودک برای مستقل شدن در آنها توجه کافی نشده باشد، در سال اول مدرسه مسائل متعددی در قالب مشکلات عاطفی و اجتماعی دانش آموز به همراه می آورد.
2. مشکلات رفتاری دانش آموز کلاس اولی
در بحث مشکلات رفتاری دانش آموز، دو موضوع را می توان مطرح کرد: کنترل احساسات و مشکلات خواب و تغذیه. کودکان تا پیش از پا گذاشتن به کلاس درس چندان نظم و ترتیبی در خواب و تغذیه خود ندارند. هر زمان که خسته باشند می خوابند و هر زمان که گرسنه باشند، از والدینشان غذا طلب می کنند. محیط مدرسه اما این طور نیست. کودک حالا باید یاد بگیرد که تنها در زمان های مشخصی می تواند غذا یا خوراکی بخورد و باید هر روز صبح در زمان مشخصی از خواب بیدار شده و هر شب در زمان مشخصی به خواب برود.
از طرف دیگر، کنترل احساساتی مثل خشم، غم، شرم و خجالت جزو مسائلی است که اگر فرزندتان در آنها موفق نباشد، دچار مشکل می شود. از آنجایی که عدم کنترل احساسات می تواند به مسائل ثانویه تحصیلی و اجتماعی هم ختم شود، باید دقت داشته باشید که این مسائل را به دقت رصد کنید.
3. مشکلات تحصیلی دانش آموز کلاس اولی
کودکانی که به فضای مدرسه و به خصوص قوانین سفت و سخت آن عادت ندارند، در مسائل تحصیلی هم با چالش روبرو می شوند. یادگیری مفاهیم جدید مانند خواندن، نوشتن و حساب کردن در شرایطی که کودک به آنها عادت ندارد می تواند دشوار باشد، به خصوص که برای یاد گرفتن این کارها باید تمرین و تکرار مداوم هم انجام شود.
دانش آموزانی هم که پرانرژی و فعال هستند، نمی توانند تمرکز و توجه کافی را در کلاس برای یادگیری و همچنین حفظ نظم صرف کنند. بنابراین مشکلات تحصیلی در این زمان کاملا طبیعی است. چالش های ارتباط با معلم هم که در بخش مشکلات عاطفی و اجتماعی مطرح کردیم، می تواند در اینجا منجر به مسائل ثانویه شود.
برای مثال اگر کودک به هر دلیل با معلم خود احساس صمیمیت نداشته باشد یا از او بترسد، در یادگیری و تحصیل دچار مشکل جدی می شود و حتی زمانی هم که در خانه به خوبی به درس هایش مسلط است، در محیط مدرسه و در حضور معلم ممکن است با چالش برخورد کند. پس دقت داشته باشید که این رویدادها طبیعی است و شاید تنها از این واقعیت نشأت می گیرد که کودک شما در مدرسه رابطه درستی با آموزگارش ندارد و به همین دلیل زمینه مشکلات تحصیلی دانش آموز شکل گرفته است.
راه حل مشکل کلاس اولی ها
درباره راه حل مشکل سال اول مدرسه، بسته به شخصیت و شرایط کودکتان ممکن است تفاوت داشته باشند. بنابراین باید ابتدا بررسی کنید که فرزند کلاس اولی شما با کدامیک از این مسائل روبرو شده و برای حل آن می توانید از معلم و کادر مدرسه کمک بگیرید یا خیر. با این حال، به صورت کلی بهترین توصیه ها برای راحت تر کردن سال اول مدرسه برای دانش آموزان شامل موارد زیر می شوند:
- آماده‌سازی کودک: قبل از شروع مدرسه، با کودک خود در مورد مدرسه، معلم و همکلاسی‌ها صحبت کنید و به او اطمینان دهید که همه چیز خوب خواهد بود.
- ایجاد روتین روزانه: یک روتین منظم برای خواب، بیداری، تغذیه و انجام تکالیف ایجاد کنید.
- کمک به کودک برای سازماندهی: به کودک کمک کنید تا وسایل مدرسه خود را مرتب کند و برای انجام تکالیف برنامه‌ریزی کند.
- تقویت اعتماد به نفس کودک: از تلاش‌های کودک قدردانی کنید و به او کمک کنید تا به توانایی‌های خود اعتماد کند.
- ارتباط با معلم: با معلم کلاس ارتباط نزدیکی داشته باشید و در جریان پیشرفت تحصیلی و رفتاری کودک قرار بگیرید.
- مراجعه به مشاور: در صورت نیاز، از مشاور کودک کمک بگیرید.
سخن پایانی
در مجموعه چیکا تلاش ما بر آن گذاشته شده است که بتوانیم نیازهای هموطنان عزیز را به بهترین شکل پاسخ بدهیم و از آنجایی هم که سال تحصیلی در ایران به تازگی آغاز شده است، تیم نویسندگان ما در این مطلب به سراغ چالش های کلاس اولی ها رفت تا به والدین، به خصوص والدین جوان کمک کند تا به سلامت بتوانند از سد این مشکلات عبور کنند. اگر توصیه ای در خصوص مشکل اصلی کلاس اولی ها یا راه حل به این مطلب دارید، خوشحال می شویم در بخش نظرات آن را خوانده و برای افزودنش به متن اقدام نماییم.
چیکا همراه لحظه های شما
علاوه بر تمامی راهکارهایی که گفته شده بنظر من انس گرفتن با محیط مدرسه به گذر زمان و مهمتر از همه به روابط کادر مدرسه بستگی داره
بله میتونه فاکتور مهمی باشه، ممنونیم از نظر ارزشمند شما