در این بخش از سلامت و سبک زندگی، راهنمای کامل آشنایی با BMI است و نحوه اندازه گیری این شاخص توده بدنی را در اختیار شما عزیزان قرار داده ایم. بی ام آی به عنوان ابزاری برای ارزیابی وضعیت وزنی افراد به کار می رود. پزشکان و متخصصان به وسیله این شاخص میزان چربی بدن و خطرات مرتبط با وزن را در افراد بررسی می کنند.
شاخص BMI چیست؟
شاخص توده بدنی یا BMI یک روش علمی و شناخته شده برای ارزیابی وزن بدن است. پزشکان به طور معمول از این شاخص برای طبقه بندی افراد در گروه های مختلف وزنی (مثلا گروه وزنی طبیعی، اضافه وزن یا چاق) استفاده می کنند. به عنوان مثال، طبق آمار مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها (CDC) در آمریکا، مشخص شده است که بیش از یک سوم بزرگسالان در کشورهای پیشرفته چاق هستند.
چرا BMI نرمال مهم است؟
داشتن BMI نرمال مهم است چون در افراد بزرگسال اگر BMI بالا باشد، ممکن است با خطر ابتلا به بیماری های مختلف روبرو شوند. بیماری هایی مانند بیماری های قلبی، فشار خون بالا، کلسترول بالا و دیابت نوع ۲ را دست کم نگیرید این ها همگی از جمله مشکلاتی هستند که حاصل افزایش BMI است.
نشریه Lancet Public Health، BMI که در در فوریه ۲۰۱۹ مقاله ای علمی منتشر کرد که نتیجه تحلیل آن خیلی شوکه کننده بود. طبق این بررسی مشخص شد که بی ام آی بالا می تواند خطر ابتلا به چندین نوع سرطان از جمله سرطان های روده بزرگ، آندومتر رحم، کیسه صفرا، کلیه، مولتیپل میلوما و سرطان لوزالمعده را بالا ببرد.
نحوه محاسبه بی ام آی بدن
تا اینجا متوجه اهمیت نرمال بودن بی ام آی شده اید؛ حالا وقت آن رسیده که نحوه محاسبه بی ام آی بدن را هم بدانید. برای محاسبه BMI کافیست وزن خود را بر حسب کیلوگرم بر مجذور قد خود بر حسب متر مربع تقسیم کنید. بگذارید برایتان مثال ساده ای بزنیم تا موضوع روشن تر شود. اگر وزن شما ۷۰ کیلوگرم و قد شما ۱۷۰ سانتیمتر (۱٫۷ متر) باشد، باید عدد ۷۰ را تقسیم بر مجذور قد کنید:
۷۰ ÷ (۱٫۷ × ۱٫۷) = ۷۰ ÷ ۲.۸۹ ≈ ۲۴.۲۴
این عدد، شاخص توده بدنی یا BMI شماست که با آن می توانید مثل پزشکان متخصص تغذیه، وضعیت وزنی خود را ارزیابی کنید.
نکته مهم: یک نکته جالب این است که محاسبه BMI بالا همیشه به معنای خطر نیست! برخی تحقیقات نشان داده اند که در صورت ابتلا به بیماری های خطرناکی مانند بیماری قلبی یا سرطان و بستری شدن در بیمارستان، داشتن BMI بالاتر ممکن است خوب باشد و به نوعی اثر محافظی داشته باشد. چون افراد بستری در بیمارستان معمولا وزن زیادی از دست می دهند این بی ام آی بالا می تواند برای آنها مفید باشد.
جدول محدوده های BMI برای تشخیص نتیجه محاسبه
متخصصان تغذیه و پزشکان بر این باورند که شاخص BMI هر فرد می تواند نشان دهنده وضعیت بالینی خاصی اوست. آنها از جدول محدوده های مختلف BMI استفاده می کنند که هرکدام به طور کلی بیانگر یک وضعیت خاص وزنی هستند:
| محدوده BMI | وضعیت بالینی |
| زیر ۱۸.۵ | کمبود وزن |
| ۱۸.۵ تا ۲۴.۹ | طبیعی و نرمال |
| ۲۵ تا ۲۹.۹ | اضافه وزن |
| ۳۰ تا ۳۴.۹ | چاقی |
| ۳۵ به بالا | چاقی شدید |
عوامل موثر بر bmi چیست؟
شاخص توده بدنی (BMI) بالا در واقع معنی اش تجمع بیش از حد چربی در بدن می باشد. مصرف کمتر میوه ها و سبزیجات می تواند باعث افزایش وزن شود، چرا که این غذاها کالری کمتری دارند و مصرف آن ها به کنترل وزن کمک می کند.
در مقابل، رژیم های غذایی سرشار از چربی و قند می تواند به سرعت باعث افزایش BMI شوند. عوامل مختلفی بر BMI تاثیرگذار هستند شامل موارد زیر است:
- میزان کالری دریافتی و مصرفی
- نوع و میزان مصرف غذا (چربی و قند)
- عدم تحرک و فعالیت بدنی کم
- مصرف کم میوه ها و سبزیجات
- مشکلات جسمی یا بیماری ها که مانع فعالیت بدنی می شوند
- سابقه بیماری های خانوادگی یا ژنتیکی
تاثیر bmi روی سلامت و بیماری
نتایج مطالعات مختلف نشان می دهند که BMI بالا ممکن است خطر ابتلا به بیماری ها و حتی مرگ زودرس را بالا ببرد. اگر نزد دکتر تغذیه رفته باشید احتمالا چیزهایی درباره اینکه بی ام آی بالا باعث افزایش خطراتی مثلا چاقی و عوارض مرتبط با آن می شود شندیده اید. در حقیقت، خطراتی که ممکن است با افزایش BMI همراه باشند عبارتند از:
- دیابت نوع ۲
- بیماری های قلبی
- سرطان
- بیماری کیسه صفرا
- افسردگی
- بیماری کبد چرب غیرالکلی
- آرتروز
- آپنه خواب
راه کاهش BMI بالا چیست؟
اگر بی ام آی خودتان را با فرموی که در اختیارتان قرار داده ایم، محاسبه کرده باشید و متوجه بالا بودن آن شده باشید، حتما به دنبال راه کاهش BMI هستید. برای اینکار چند راه کار ساده وجود دارد که به شرح زیر است:
- به طور منظم ورزش کنید
- خواب کافی داشته باشید
- رژیم غذایی سالم داشته باشید
- استرس نداشته باشید
سخن پایانی
در این مقاله تلاش کردیم تا راهنمای کامل آشنایی با BMI را در اختیار شما بگذاریم و نحوه اندازه گیری آن را نیز شرح دادیم تا کمک کنیم از وضعیت توده بدنی خودتان با خبر شوید. هدف ما این است که شما را با اهمیت شاخص بی ام آی و ارتباط آن با سلامت و تناسب اندام آشنا کنیم. پیشنهاد می کنیم با چیکا همراه باشید تا اطلاعات مفیدی در این زمینه سلامت و تناسب اندام کسب کنید.
سوالات متداول شاخص BMI
1- آیا BMI معیار مناسبی برای سنجش وضعیت سلامتی است؟
خیر، BMI فقط وزن و قد را محاسبه می کند. مثلا ممکن است یک بدنساز با قد 170 ، وزنی حدود 120 کیلو داشته باشد، بدن این ورزشکار کمتر از 3 درصد چربی دارد و چاق نیست.
2- چطور می توان BMI خود را محاسبه کرد؟
BMI با تقسیم وزن (بر حسب کیلوگرم) بر مجذور قد (بر حسب متر) محاسبه می شود. در این مقاله مثال و فرمول محاسبه بی ام آی را ذکر کرده ایم.
3- آیا داشتن BMI بالا همیشه بد است؟
خیر، در برخی شرایط خاص، مانند بیماری های مزمن، BMI بالا می تواند اثر محافظتی داشته باشد. این پدیده پارادوکس چاقی نامیده می شود.
Comments