کبد چرب یکی از مشکلاتی است که بسیاری از ایرانیان درگیر آن هستند و می توان ردپای آن را در بسیاری از بیماری های رایج جامعه ایران جستجو کرد. قبل از اینکه به سراغ علائم خطر بیماری های کبدی و راه های تشخیص این بیماری و چگونگی درمان کبد چرب در خانه بپردازیم، می خواهیم مختصر توضیحی در مورد چگونگی عملکرد این عضو حیاتی بپردازیم. در ادامه لیستی از عواملی که کبد را اذیت می کند و باعث اختلال در عملکرد آن می شود را بازگو نماییم. با ما در مجله چیکا همراه باشید.
آیا کبد چرب باعث مرگ میشود؟
در این قسمت از حوزه سلامت و سبک زندگی به کبد میپردازیم، کبد عضوی است بسیار فوق العاده و مهم که سلامتی ما در گرو آن می باشد. در واقع آنچه که می خوریم ابتدا وارد معده شده و فرایند هضم در آنجا انجام می شود و سپس وارد روده شده و از آنجا ابتدا وارد سیستم لنف و سپس وارد کبد می شود. مواد غذایی بعد از فیلتر شدن و اضافه شدن یک سری آنزیم ها و مواد، سموم موجود در آنها که ممکن است به سلول ها آسیب برساند، توسط کبد جذب شده و ذخیره می شود و بدین صورت اجازه نمی دهد سمومات و فضولاتی که در آن مواد غذایی هست، به بدن آسیب برساند.
در واقع کبد را می توان ایثارگر بدن نامید که با گرفتن سموم و فضولات اضافی و همچنین تولید آنزیم ها، از تمامی اندام های بدن، محافظت می کند تا آنها در سلامتی کامل باشند. پس از اینکه سموم مواد غذایی توسط کبد جذب شد، اجازه خروج به آنها داده می شود و وارد رگ های خونی شده و از این طریق به اعضای دیگر بدن می رسند؛ بنابراین در زمان بروز اختلالی در این عضو مانند کبد چرب، درمان کبد چرب باید از اولویت های اهمیت دار ما باشد چرا که بیماری های کبد چرب در صورت پیشرفت باعث مرگ میشود.
این روزها به دلیل سبک زندگی نادرست، مصرف زیاد الکل، چاقی و اضافه وزن و … شاهد به وجود آمدن کبد چرب هستیم. علت به وجود آمدن این بیماری هم به دلیل اضافه وزن و کم تحرکی و دیابت به وجود می آید و هم در افرادی که الکل بیش از حد مصرف می کنند. به همین دلیل این بیماری را به دو نوع کبد چرب الکلی و غیر الکلی تقسیم بندی کرده اند.
پس اولین قدم برای درمان این بیماری این است که سبک زندگیتان را تغییر دهید. اگر نمی توانید عادت های بد خود مثل مصرف زیاد الکل، پرخوری و … را کنار بگذارید، لازم نیست این کار را در مدت کوتاهی انجام دهید که ترک کردن آن برایتان مشکل باشد. یک بازه زمانی چند ماهه در نظر بگیرید و به مرور و کم کم عادت های بد خود را کنار بگذارید.
توجه داشته باشید که این بیماری گریدهای مختلفی دارد و به مرور پیشرفته می شود و به جایی می رسد که دیگر قابل درمان نیست. این بیماری یک بیماری خاموش است و شاید فرد در طول زندگی، متوجه چرب شدن کبد نشود. البته برخی از علل و عوامل کبد چرب در این مقاله آمده است و شما می توانید در صورت بروز هر یک از آنها، به پزشک مراجعه کرده و آزمایش هایی برای چک کردن کبد چرب انجام دهید تا خیالتان از این بابت راحت شود.
اما در ادامه مراحل پیشرفت بیماری شرح داده شده است. در مراحل اولیه، این بیماری قابل درمان است اما در صورت پیشرفت، شاید دیگر قابل بازگشت نباشد.
انواع گریدهای کبد چرب
کبد چرب، گریدهای مختلفی دارد که از ساده تا پیشرفته می توان آنها را طبقه بندی کرد در ادامه مراحل پیشرفت این بیماری شرح داده شده است:
- در مرحله اول چرب شدن کبد، مقداری چربی اضافی در این ارگان مهم و حیاتی، تجمع پیدا می کند اما نگران کننده نیست و خطری فرد را تهدید نمی کند.
- مرحله دو زمانی به وجود می آید که علاوه بر تجمع چربی، التهاب نیز به وجود می آید.
- در مرحله سوم به دلیل ایجاد التهاب و گسترش آن، زخم در کبد به وجود می آید و در واقع این عضو حیاتی، عملکرد طبیعی خود را از دست می دهد. این مرحله را فیبروز کبدی نامیده شده است.
- در مرحله چهارم زخم به وجود آمده، بیشتر تر و گستره تر می شود، گرید چهار در واقع همان سیروز کبدی است که در نهایت نارسایی کبد را به همراه خواهد داشت.
خوراکی های مضر برای کبد
کبد با طیف وسیعی از مواد غذایی و خوراکی های پر انرژی درگیر می شود و بنابراین زیاده روی در مصرف چنین غذاهایی می تواند باعث آسیب دیدن آن شوند. همچنین هر گونه شوک به بدن از طریق غذاهای تند، بسیار داغ یا بسیار سرد همگی می توانند باعث فشار آمدن به این عضو بدن شوند.
بنابراین خوراکی های مضر برای کبد عبارتند از:
- غذاهای سرخ کردنی: استفاده مداوم و روزانه غذاهای سرخ کردنی یکی از عوامل آسیب زننده به کبد می باشند. استفاده به صورت هرزگاه ایرادی ندارد اما اگر سرخ کردن مواد غذایی تبدیل به سبک آشپزی روزانه شود، بسیار آسیب زا می باشد.
- غذاهای چرب: همان طور که می دانید استفاده از غذاهای چرب در واقع دشمن کبد می باشد پس بهتر است مصرف آنها به حداقل برسد.
- آب یخ و نوشیدنی های خنک: یکی از عوامل به شدت آسیب زا برای کبد، استفاده از آب یخ می باشد.
- قند و شکر سفید: یکی از سمومات به شدت مضر برای کبد، قند و شکر سفید می باشد که بهتر است با قندهای طبیعی مثل عسل، توت خشک، خرما و … جایگزین شوند.
- کربوهیدرات و فست فودها: مصرف زیاد نان و برنج و سیب زمینی، ماکارونی، نودل … باعث فشار و زحمت زیاد به کبد شده و ابتدا کبد چرب و در مراحل بعدی فرد دچار التهاب، زخم و در نهایت سیروز کبدی می شود.
- نوشابه: بهتر است به جای نوشابه از شربت های سنتی استفاده شود.
- فلفل و ادویجات تند: استفاده از گرمیجات زیاد برای عملکرد کبد خوب نیست پس بهتر است کمتر از آن استفاده شود.
- مشروبات الکلی: دشمن کبد و یکی از علل بیماری های کبد بوده و به سرعت باعث اختلال عملکرد این عضو حیاتی می شود.
- استفاده زیاد از گوشت: افرادی که غلظت خون دارند و فعالیت بدنی ندارند، بهتر است کمتر مصرف کنند.
- استفاده از تنقلات مصنوعی: استفاده از سس، رب و مواد صنعتی را بهتر است به حداقل برسد.
- یبوست: مادر همه بیماری هاست و اجازه نمی دهد سموم از بدن خارج شود. برای اطلاعات بیشتر می توانید مقاله با عنوان “انواع درمان یبوست از خفیف تا شدید” را مطالعه نمایید.
دشمن کبد چرب
اما سوال اصلی بسیاری از افراد این است که دشمن کبد چرب چیست؟ چه میوه ها و خوراکی ها و غذاهایی برای درمان و یا پیشگیری از این بیماری باید استفاده شود؟ در ادامه به معرفی میوه و مرکباتی پرداخته ایم که می تواند کبد را احیا کند، سموم و چربی موجود در کبد را برطرف کند و یا حتی التهابات آن را کاهش دهد.
لیست میوه های مفید برای کبد چرب
- آووکادو: برای کاهش سموم کبد می توانید روی مصرف این میوه حساب کنید. هفته ای 2 عدد به مدت چند ماه از این میوه استفاده کنید.
- سیب: یکی دیگر از میوه هایی که می تواند سیستم گوارشی شما را بهبود بخشد. مصرف روزانه سیب است. این عادت را ایجاد کنید که هر روز یک عدد سیب حتما مصرف کنید و نتایج شگفت انگیز آن مشاهده کنید.
- انواع توت و شاتوت: زمانی که شما از انواع توت استفاده می کنید، چربی تجمع یافته در کبد، دفع می شود و حالت ترمیم کنندگی کبد را دارد. التهاب به وجود آمده در کبد را هم می توان با مصرف توت به میزان قابل توجهی کاهش داد.
- انگور قرمز: به طور کلی میوه های قرمز رنگ برای کبد فوق العاده هستند. یکی از این میوه های شگفت انگیز، انگور قرمز است که می تواند به سرعت چربی های اضافی در کبد را دفع کند.
- آلبالو: این میوه معجزه می کند. حتما از آن استفاده کنید.هم برای بهبود عملکرد و هم برای کاهش التهاب کبد و برای مشکلات گوارشی فوق العاده عمل می کند.
- انار و رب انار: ترکیباتی که در انار و رب انار است از تجمع چربی در کبد می کاهد. همچنین در صورت پیشرفته شدن کبد چرب و به وجود آمدن التهاب هم کمک کننده است و می توان با مصرف این میوه قرمز رنگ، کبد خود را نجات داد.
- هندوانه: این میوه پرطرفدار و دوست داشتی تابستان با خواص آنتی‌اکسیدان و ضدالتهابی که دارد، اجازه نمی دهد تا چربی در کبد شما انباشته شود. این میوه قدرت این را دارد که کبد چرب غیرالکلی را درمان کند.
لیست مرکبات مفید برای کبد چرب
- گریپ فروت: برای اینکه بتوانید کبدتان را از سموم پاکسازی کنید، التهاب آن را کم کنید و به طور کلی عملکرد آن را بهبود ببخشید، حتما گریپ فروت استفاده کنید.
- پرتقال: برای برطرف کردن اختلالات کبدی بهتر است پرتقال مصرف کنید. با خوردن این میوه نارنجی رنگ، می توانید سلامت کبد خود را تضمین کنید چرا که خواص آنتی‌اکسیدانی داشته و حاوی مقدار زیادی ویتامین ث نیز می باشد.
- نارنگی: برای کاهش کبد چرب و در واقع تنظیم سطح چربی کبد، التهاب کبد می توانید روی نارنگی حساب کنید. به دلیل اینکه آنتی‌اکسیدان‌های قوی مثل ویتامین ث دارد.
- لیمو: مصرف لیمو باید به صورت روزانه باشد. آب لیمو را به آب اضافه کنید و در صورت تمایل کمی عسل هم اضافه کنید. لیمو می تواند سطح چربی کبد را کنترل کند. در ضمن دارای خواص ضد التهابی، غنی از ویتامین ث است و حتی می توانید برای پیشگیری از کبد چرب روی آن حساب کنید.
در طرف مقابل، هر ماده غذایی که فشار چندانی به بدن وارد نکرده و به تسهیل عملکرد آن کمک می کنند، می تواند برای این عضو بدن مفید باشد. حجم بالای ویتامین، مواد معدنی و قند میوه همگی جزو این مواد مفید قرار می گیرند.
دیگر مواد خوراکی مفید برای کبد عبارتند از:
- نوشیدن روزانه 6 لیوان آب
- استفاده از انواع ماهی تازه
- استفاده از گیاهانی مثل خرفه
- استفاده از زرشک یا آب زرشک و اناب
- استفاده از مواد و خوراکی های مفید برای رفع یبوست: کاهو، خیار، سبزیجات بخار پز، سوپ جو، نان جو، جوانه ها و …
- استفاده از کدو سبز، کدو حلوایی، به، سیب، هویج و غذایی که با اینها می توان تهیه کرد. مثل خورست به
- استفاده از آب مرکبات، خنکیجات، خیار، کاهو، انار، تمر هندی، لیمو ترش
- استفاده از کاسنی، خاکشیر، ترنجبین، بذرهای ملین مثل تخم شربتی، تخم ریحان، بارهنگ
- استفاده از انواع میوه و سبزیجات تازه بخصوص میوه های قرمز رنگ مثل شاتوت، انگور قرمز، آلبالو، انار یا رب انار، هندوانه
از کجا بفهمیم کبد چرب داریم؟
از آنجایی که بدن ما کاملا هوشیار است، هشدارهایی که به ما می دهد نیز کاملا قابل توجه می باشد و ما می بایست با مشاهده این نشانه ها و علائم به دنبال معالجه باشیم. یکی از مهمترین غده بدن، کبد می باشد که کارهای بسیار مهمی انجام می دهد. لذا در این قسمت به علل ایجاد و علائم کبد چرب و سپس روش درمان آن به روش کاملا ساده و خانگی پرداخته شده است.
- ریزش مو
- شوره سر
- خارش پوستی در ناحیه کف دست و کف پا
- اضطراب و دلهره
- زرد شدن سفید چشم
- تلخی دهان
- اختلالات خواب و حس بیقراری
- ناخن های سفید و چماقی
- ادرار تیره ( تغییر رنگ از زرد به قهوه ای)
- پوست زرد( پوست صورت و بدن وچشم)
- رگ های به شکل تار عنکبوتی در زیر پوست
- اختلال دید در شب به صورت ناگهانی
- خشکی چشم، التهاب چشم و درد چشم
- نقطه ها و برآمده های زرد یا سفید رنگ روی پلک ها
- درد در ناحیه سمت راست و احساس سنگینی در این ناحیه
- دانه های قرمز-بنفش-کبود روی پوست بدن
- ترک پا و پاشنه پا
پاکسازی کبد در خانه
یکی از اعجازهای بدن ما این است که کبد می تواند با انجام راهکارهایی ساده و خانگی به سرعت خود را بازسازی و پاکسازی کند. اگر شما علائم کبد چرب را مشاهده کردید با در نظر گرفتن یک دوره دو تا چهار هفته ای با دستورالعمل های زیر می توان به راحتی کار پاکسازی را انجام داد.
- رفع یبوست: ابتدا باید مسیر تخلیه مواد زائد باز شود. اجابت مزاج یا دفع مدفوع باید روزی دو بار انجام شود.
- رقیق سازی خون: با رقیق کردن خون در واقع کار و زحمت کبد کم می شود. استفاده از میوه جات قرمز رنگ، مثل انار یا رب انار، آلو قرمز، زرشک، اناب، آلبالو و …
- حذف کامل کربوهیدرات ها و مواد قندی: ماکارونی، نودل، برنج، سیب زمینی، میوه جات شیرین به مدت 2 تا چهار هفته نباید مصرف شود.
- استفاده از مواد غذایی گیاهی: انواع کلم، کدو، سیر و پیاز
- حذف روغن های غیر ارگانیک: جایگزین کردن روغن زیتون به جای روغن های خوارکی غیر ارگانیک به مدت 4 هفته
سخن پایانی
داشتن کبدی سالم یعنی داشتن فکر سالم، داشتن آرامش و زندگی بدون استرس و اضطراب، تجربه خواب بهتر و با کیفیت، پوست سالم و شفاف و … پس برای داشتن کبدی سالم ابتدا سعی کنید از مواد غذایی و خوراکی هایی که به آن آسیب می رساند، کمتر استفاده کنید و در صورتی که از انواع بیماری کبد یا کبد چرب یا حتی سیروز کبدی رنج می برید، می توانید با یک رژیم غذایی دو تا چهار هفته ای که در این مقاله مطرح شد، به راحتی کبد خود را پاکسازی کنید. از اینکه در مقاله درمان کبد چرب در خانه با ما همراه بودید سپاسگزاریم و منتظر نظرات و پیشنهادات و سوالات شما در بخش دیدگاه هستیم.
چیکا همراه لحظه ها
در نهایت به این روش ها زیاد اتکا نکنید
فقط میشه با روش های خانگی از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد، برای درمان باید حتما به پزشک مراجعه کنید.
ممنون میشم اگر بهترین پزشک های کبد در تهران را معرفی کنید.